درود مهمان گرامی!   ورود   )^(   ثبت نام زمان کنونی: ۲-۴-۱۳۹۷, ۰۶:۱۷ عصر



ارسال پاسخ 
 
امتیاز موضوع:
  • 1 رأی - میانگین امتیازات: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

حالت موضوعی | حالت خطی
منابع و مآخذ تاریخ دوران ماد
نویسنده پیام
کاربر 4 ستاره
*
آفلاین
ارسال‌ها: 918
تاریخ عضویت: ۱ شهريور ۱۳۸۸
اعتبار: 5
سپاس ها 0
سپاس شده 4 بار در 4 ارسال
ارسال: #1
منابع و مآخذ تاریخ دوران ماد

<h2 align="justify">منابع و مآخذ تاریخ دوران ماد

نخستین اشاره به قوم ماد در کتیبه‌ای است که گزارش حمله شلمانسر سوم
به سرزمین موسوم به پارسوا، در کوههای کردستان، (سال ۸۳۷ ق م) بر آن ثبت
شده. مادها از نژاد هند و اروپایی به شمار می‌روند و محتمل است که در
تاریخ هزار سال قبل از میلاد از کناره‌های دریای خزر به آسیای باختری آمده
باشند. اکنون با کاوش در مناطق غرب ایران از مادها آثاری در
تپه هگمتانه
در دست است. تپه هگمتانه تپه‌ای تاریخی با پیشینه‌ای متعلق به دوران ماد
است. روایات مورخین یونانی نیز حاکی است که این شهر در دورهٔ مادها (از
اواخر قرن هشتم تا نیمهٔ اول قرن ششم قبل از میلاد)، مدتها مرکز امپراتوری
مادها بوده‌است و پس از انقراض آنها نیز به عنوان یکی از پایتخت‌های
هخامنشی (پایتخت تابستانی) به شمار می‌رفته‌است. گفته‌های هردوت
مورخ یونانی، در قرن پنجم قبل از میلاد، مهم‌ترین ماخذ تاریخی در این مورد
است. در حقیقت برای نوشتن تاریخ سلسله ماد اولین بار در نیمه دوم قرن پنجم
قبل از میلاد
هرودوت مورخ یونانی کوشش کرده‌است.

در کتیبه‌های تیگلت‌پیلسر سوم که در قرن هشتم پیش از میلاد نوشته شده‌است، و سناخریب و اسرحدون و شلمانسر سوم نیز به ناحیه ماد اشاره کرده‌اند.

از برخی از مطالب
تورات نیز برای اطلاع از تاریخ ماد، می‌توان استفاده کرد. لیکن در حقیقت
برای نوشتن تاریخ سلسله ماد اولین بار در نیمه دوم قرن پنجم قبل از میلاد
هرودوت مورخ یونانی کوشش کرده‌است.

<h2 align="justify"> جنگ‌های آشور و ماد

 

مجموعه لشکرکشی‌های
آشور به سرزمین ماد در قرن هشتم پ. م. نتوانست قدرت مادها را در هم بشکند
و بیشتر حملات غارتگرانه بودند. دولت ماننا اتحادیه طوایف
ماننایی منطقه و خود، از گذشته جزیی از سازمان‌های حکومتی لولوبیان - گوتیان
بودند. دولت ماننا در سده هفتم ق.م. جزیی از دولت بزرگ ماد به شمار
می‌رفت. اخرین لشکرکشی اشور به ماد در سال ۷۰۲ پ. م. بود. خطر حمله از غرب
به‌وسیله دولت زورمند آشور، نیاز تشکیل یک دولت متمرکز را برای مادها که
جدیدترین مهاجران به زاگرس بوده‌اند بوجود آورده‌است. مادها پایه‌های
نخستین شاهنشاهی آریایی‌تباران (۷۲۸-۵۵۰ پ.م.) را در ایران بنیاد نهادند.


<h2 align="justify"> ظهور پادشاهی ماد

به گفته مورخین یونانی، پس از حملات شدید و خونین آشوریان به مناطق مادنشین، در حدود سال ۷۰۸ قبل از میلاد، رهبر یکی از قبایل مادی دیاکو
به‌وسیله مجلس اتحادیه، به عنوان رهبر قبایل مادی انتخاب شده و وظیفه
تشکیل یک دولت مرکزی به عهده وی گذاشته می‌شود. این رهبر، دیاکو (دیوکس در
یونانی) با متحد کردن قبایل پراکنده مادی و برقراری قوانین مختلف، به
عنوان اولین رهبر ماد شناخته می‌شود و اوست که پایتخت خود را در همدان
امروز (هنگمتان، همریشه با هنگمن و انجمن، به معنای محل جمع شدن) قرار
می‌دهد.

یکی از کتیبه‌های آشوری از شخصی به نام دیاکو،
بیست سال قبل از تاریخ انتخابش به عنوان شاه مادها، نام می‌برد. این شخص
آغاز کننده چند شورش برعلیه دولت آشور است که برای خواباندن آنها، حضور
شخص امپراتور آشور
سارگن دوم‌
لازم است. دیاکو و تمام اعضای خانواده اش به تبعید محکوم می‌شوند و نام او
در کتیبه‌ها دیگر نمی‌آید. بیست سال بعد، دیاکو به عنوان شاه ماد انتخاب
می‌شود و با پایه گذاری دولت ماد، به عنوان یک دشمن متمرکز آشور، دوباره
به صحنه تاریخ بازمی گردد.


<h2 align="justify">شاهان ماد


<h3 align="justify"> دیوکس

پسر فراارت اولین کسی
است که که مادها به سلطنت اختیار کردند. پایتخت او اکباتان (همدان)
بود.دیوکس موفق شد مادها را متحد سازد و تشکیل ملتی دهد. مدت سلطنت او ۵۳
سال بود.(708 تا655 قبل از میلاد)


<h3 align="justify">دیاکو

دیاکو در (۷۲۸ پ.م.)
به شاهی رسید و شهر همدان (هگمتانه آنروزگار) را پایتخت خویش قرار داد. وی
دستور ساخت هفت دیوار تودرتو و استوار را در همدان داد که درون این
دیوارها باغ و بیشه و بوستان فراوانی پدید آوردند. این سازه شگفت‌انگیز
پایتخت ایران آن روزگار بود.
دیاکو ۵۳ سال پادشاهی کرد. مدت زمانی پس از شکست دیاکو از سارگن دوم‌ شاه آشور، فرزند و جانشین او، فرورتیش، قدرت رهبری رابه دست گرفت و در برابر آشوریها به پا خاست.


<h3 align="justify"> فرورتیش

پس از دیاکو، فرورتیش ۲۲ سال (دوره حکومت: ۶۷۵-۶۵۳ پ.م.) حکومت کرد و قبائل ایرانی را به اطاعت کشید. انگاه وارد جنگ (۶۷۲ یا ۶۷۳ ق.م.) با دولت آشور
شد ولی در برابر آشوریها شکست یافت و کشته گردید. فرورتیش بر سرزمین ماد
از حدود ری تا اصفهان و آذربایجان و کرمانشاه و کردستان و همدان سلطنت
می‌کرده‌است.

بیشتر حکومت فرورتیش
به نظم دادن به قبایل مادی و جنگیدن با دشمنان خارجی گذشت. مدارک آشوری و
بابلی به خطراتی که مادها از شرق خود احساس می‌کردند اشاره نمی‌کند، اما
قبایل شمال دولت ماد (
سکاها و کیمری‌ها)، از اهمیت خاصی برای مادها و آشوری‌ها برخوردار بودند.

پس از شکست دیاکو از سارگن دوم‌ شاه آشور،
فرورتیش در سال (۶۷۲ یا ۶۷۳ ق.م.) در برابر آشوریها به پا خاست. در حدود
اوایل قرن هفتم قبل از میلاد، در اوایل حکومت فرورتیش، قبایل
کیمری‌ها که از صحرانشینان دشتهای جنوبی دریای سیاه بودند، به ماد و آشور حمله کردند. امکان ایرانی بودن قبایل کیمری‌ها،
احتمالاً دلیل اصلی آنها برای تشکیل یک اتحادیه با مادها برعلیه دولت آشور
بود. حملات کیمری به آشور ضرباتی به آن دولت وارد کرد، اما در شکست دادن
کامل آشور و پادشاه بزرگ آن،
اسرحدون، ناموفق بود.                                    

 خشتریته

پس از فرورتیش رهبری مادها را خشتریته (دوره حکومت: ۶۵۳-۶۲۵ پ.م.) در دست گرفت. خشتریته اولین پادشاهی است که پادشاهی ماد را در غرب فلات ایران تشکیل داد. به دنبال حمله مجدد اشور به مادها خشتریته برای پایان دادن به حملات اشور با ماننا و سکاها پیمان دوستی بست و عملا با اشور وارد جنگ شد. داستان سلطنت سکاها در ماد خطا است دولت ماد در این فاصله قدرت خود را مستحکم کرد. خشتریته در سال ۶۲۵ پ. م. در گذشت.


<h3 align="justify"> هووخشتره

پس از خشتریته، پسر ش هووخشتره
(کی آخسارو) (کیخسرو را صورت افسانه‌ای هووخشتره فرمانروای بی نظیر وبی
مرگ اوستا و شاهنامه میدانند) (دوره حکومت: ۶۲۵ تا ۵۸۵ پ.م.) به شاهی
رسید. هووخشتره اولین پادشاهی است که یک سلطنت سراسری را در ایران تشکیل داد و ایران را به عنوان یک قدرت مهم جهان آن زمان مطرح کرد.


<h3 align="justify">ایشتوویگو

ایشتوویگو
(دوره حکومت: ۵۸۵ تا ۵۵۰ پ. م) واپسین پادشاه ماد و جانشین هووخشتره بود.
در مورد حکومت او اطلاعات زیادی در دست نیست و بیشتر روایات یونانی و
پارسی، به اواخر سلطنت او و نابودی حکومت ماد به دست کورش بزرگ اشاره
می‌کنند.

لوحه «سالنامه نبونید» در حال حاضر در بریتیش میوزیوم لندن نگهداری می‌شود. متن لوحه سالنامه نابونید سال به سال حکومت نبونید (۵۳۹ – ۵۵۶ ق. م) آخرین پادشاه بابل نو
را شرح می‌دهد. درسال ششم سلطنت او یعنی ۵۵۰ ق. م نویسنده سالنامه، به
جنگی در چند صد کیلومتری جنوب شرقی بابل اشاره می‌کند و می‌نویسد:

«شاه اشتومه گو، لشکر خود را برای جنگ با کورش، شاه انشان، فرستاد ولی لشکر بر او شورید، او را به زنجیر کشیده و تحویل کورش دادند».

ظاهرا این «ایشتو مه گو» همانست که هرودوت او را آزدیاک می‌نامد.

ایشتوویگو
متهم به ترجیح دادن شکوه و راحتی دربار آشور به زندگی سخت و ارتشی مادی
شده‌است و انحطاط قدرت ماد را بیشتر به او نسبت می‌دهند. در صورت قبول،
می‌توان تصور کرد که بیشتر آثار باقی مانده از دوران مادها، بخصوص آثار
بجای مانده در تپه نوشی جان، به دوران سلطنت ایشتوویگو بر می‌گردد.
همچنین، راحتی‌هایی که در دوران هخامنشی به عنوان «تنپروری مادی» در سلطنت
ایشتوویگو خوانده شده را، شاید به جای دوران انحطاط ماد، زمان انتقال
زندگی قبایل ایرانی از طرز زندگی صحرانشینی به شهرنشینی بنامیم و آنرا
آغاز واقعی تمدن ساکن قبایل ایرانی بدانیم.


<h2 align="justify">جنگ‌های اشور و کشور ماد

از سال ۶۷۳ پ م جنگهای مادها و آشور دوباره پا میگیرد از این زمان به بعد در اسناد آشوری‌ها از کشور ماد نیرومند
سخن میرود که نشان از به رسمیت شناخته شدن موجودیت دولت مادها از طرف
آشوری‌ها است. در حدود سال ۶۵۰ پ. م. پادشاهی ماد دولت بزرگی در ردیف
ماننا و اورارتو و عیلام بود. بعد از کیمری‌ها، یکی دیگر از قبایل صحرانشین شمال قفقاز، سکاها، به منطقه شمال غرب ایران حمله کردند و در سر راه خود، دولت اورارتو در غرب دریاچه اورمیه و شرق آناتولی را نابود کردند.


<h3 align="justify"> آشوربانیپال پادشاه آشور

در زمانی که آشور بانیپال پادشاه نیرومند آشور بر سر قدرت بود جنگی بین مادها و اشوری‌ها در نگرفت ولی جنگ‌های آشور و عیلام تا نابودی دولت عیلام در سال ۶۴۰ پ م ادامه یافت. آشور بانیپال در سال ۶۳۳ پ م در گذشت. دولت ماد در این فاصله قدرت خود را مستحکم تر کرد.


<h2 align="justify">تشکیل سلطنت سراسری مادها در ایران

 

هووخشتره، (کیاکسار
مدارک یونانی)، بزرگ‌ترین پادشاه ماد است. توانایی‌های او در منظم کردن
ارتش و بستن توافق نامه‌های خارجی با دولتهای همسایه، او را به
قدرتمندترین شاه غرب آسیا در زمان خودش تبدیل کرد.
هووخشتره در ده سال اول حکومتش موفق شد که رابطه اش را با پادشاه سکاها، پروتوثیس، به اتحاد متقابل تبدیل کند.

هووخشتره
ارتشش را به دوقسمت پیاده نظام مجهز به نیزه و سوارنظام تیر انداز (شکلی
که از سکاها آموخته بود) تقسیم کرد و برای اولین بار از ارابه‌های جنگی
مجهز به نیزه‌های برنده که صد سال بعد در جنگهای کورش و داریوش معروف
شدند، استفاده کرد.

در این زمان، آشور بنی پال دوم، شاه نیرومند و بی رحم آشور، درگذشته بود. از طرفی، یک حکومت کلدانی جدید در بابل
در حال شکل گیری بود و شاه آن، نبوپولسر، در صدد گسترش مرزهای کشورش بود و
موفق شده بود بخش‌هایی از مملکت عیلام را نیز تصرف کند. هوخشثره، تصمیم به
برقراری یک توافق نامه برعلیه آشور با نبوپولسر گرفت.

در زمان حکومت هووخشتره
ماد قبایل آریازنتا و پارتاکانیان را در نواحی ری و اصفهان و دیگر قبایل
ایرانی شرق را تا ناحیه گرگان به اطاعت کشاند و دولت نیرومند سراسری مادها
در ایران را تشکیل داد هوخشتره سپس به
پارس حمله کرد و قبایل پارس را به اطاعت در آورد.




<h2 align="justify">حمله ماد و نابودی دولت آشور

هووخشتره شاه ماد در حمایت از بابل
به آشور اعلان جنگ داد. هوخشتره در سال ۶۱۴ پ م از کوه‌های زاگروس گذشت و
ضمن تسخیر آبادی‌های آشوری سر راه، شهر آشور پایتخت دولت آشور را در
محاصره گرفت. پس از سقوط شهر آشور، پادشاه بابل در شهر آشور به دیدار
هوخشتره آمد و در آنجا پیمان دوستی ایران و
بابل تجدید شد. در سال ۶۱۳ پ. م. شاه آشور در نینوا بود و این شهر نیز در سال ۶۱۲ پ. م. تسخیر شد. نیروهای ماد و بابل، پایتخت عظیم آشور را با خاک یکسان کردند و برای همیشه به تاریخ این امپراتوری بزرگ پایان دادند.




<h2 align="justify"> شکست آشور و فتح شرق لیدیه

در آغاز قرن ۶ پ. م. با شکست آشور و فتح شرق لیدیه پادشاهی ماد تبدیل به شاهنشاهی بزرگی در آسیا شد. خاورمیانه بین دو پادشاهی نیرومند تقسیم شد: یکی دولت بابل و دیگر دولت ماد..

 صعود پادشاهی ماد به شاهنشاهی آسیایی

در این زمان، هووخشتره به بزرگ‌ترین شاهنشاهی غرب آسیا حکومت می‌کرد. ماد، اورارتو، آشور و سوریه زیر حکومت او قرار داشتند. پادشاهی عیلام که نیم قرن قبل به دست آشوربنی پال نابود شده بود، در دروازه‌های شرقی اش را به روی قبایل پارس باز کرده بود. پادشاه انشان، پایتخت شرقی عیلام، در این زمان یک پارسی بود و پارسیان دیگر کم کم با جامعه نوعیلامی آمیخته می‌شدند، اما هم انشان و هم بقیه پارس، خراجگذاران پادشاه ماد بودند.

دولت ماد در کار ایجاد سازمانی گسترده و دقیق و متکی بر نهادهای قدرتمند در زمینه‌های سیاسی– اقتصادی– نظامی توفیق یافت. دیاکونوف با توجه به سنگ‌نبشته بیستون میگوید که سازمان دولتی و سازمان اجتماعی پارس تحت نفوذ شدید نظامات مادها بوده‌است.

هووخشتره در کشورش دست به اقدامات عمرانی زد و هم‌زمان قلمرو خود را در شرق به رود جیهون رساند و به زودی پارس
و کرمان را نیز ضمیمه کشورش کرد و سراسر ایران را آن چنان که در نقشه
سرزمین ماد هویدا است برای اولین بار در تاریخ به زیر یک پرچم اورد.
مردمانی که امروزه از تبار مادها به شمار می‌آیند عبارت‌اند از مردم
سرتاسر ایران. هوخشثره بنیانگذار اولین قدرت ایرانی بود.




<h2 align="justify">وحدت اقوام مختلف سراسر ایران

پایه گذاری دولت ماد
به عنوان نخستین دولت بر پایه «وحدت ملی» اقوام مختلف ساکن فلات ایران با
مشترکات و پیوندهای فرهنگی را باید به عنوان مهم‌ترین رویداد در
تاریخ ایران به شمارآورد.


<h2 align="justify">تمدن مادها

تمدن ماد توانست در
بنای مدنیت سهم بزرگی داشته باشد؛ پارسیها زبان آریایی، و الفبای سی و شش
حرفی خود را از مردم ماد گرفتند، و همین مادها سبب آن بودند که پارسیها،
به جای لوح گلی، کاغذ پوستی و قلم برای نوشتن به کار بردند و به استعمال
ستونهای فراوان در ساختمان توجه کردند. قانون اخلاقی پارسیها که در زمان
صلح صمیمانه به کشاورزی بپردازند، و در جنگ متهور و بی‌باک باشند، و نیز
مذهب زردشتی ایشان و اعتقاد به اهورمزدا و اهریمن و سازمان پدرسالاری، یا
تسلط پدر در خانواده، و تعدد زوجات و مقداری قوانین دیگر پارس که از
شدت شباهت با قوانین ماد سبب آن شده‌است که در این آیه کتاب دانیال نبی:
«تا موافق شریعت مادیان و پارسیانی که منسوخ نمی‌شود» ذکر آنها با هم
بیاید همه ریشه مادی دارد
.

معماری مادی که بعد از
آشور تحت تأثیر معماری باشکوه اورارتو بود، با وارد کردن عوامل ایرانی،
پایه گذار آثار درخشان دوران هخامنشی نظیر پارسه
تخت جمشید و شوش
شد. بسیاری دیگر از نشانه‌های تمدن‌های بین النهرین نیز از طریق مادها به
هخامنشیان انتقال پیدا کرد، به طوری که تا قرنها بعد، نظم دربار ایران و
تقریباً بیشتر جنبه‌های باشکوه و فرهنگی جامعه ایران، از طرف نویسندگان
یونانی به مادها نسبت داده می‌شود. سلطنت
ایشتوویگو
موقعیت ماد را از یک حکومت قدرتمند برمبنای قدرت نظامی به مرکزی برای
فرهنگ تغییر داد. آثار این نفوذ فرهنگی را در توجه بسیار شاهنشاهان
هخامنشی به ماد، علاقه آنها به فرهنگ و آداب مادی، نفوذ دین مادی بین مردم
ایران از طریق قبیله
مغ، و با توجه به سنگ‌نبشته بیستون موقعیت ماد به عنوان مرکز فکری برای نیروهای مخالف دولت هخامنشی می‌توان دید.


<h2 align="justify">دین مادها

فرهنگ معین در مورد دین مادها چنین می‌گوید:

از مذهب ماد نیز اطلاع درستی در دست نیست ولی از تصویر برجسته‌ای که در «قیزقاپان» از دوره ماد پیدا شده و آن پادشاه و روحانی را در دو طرف مشعل آتش‌ نشان می‌دهد، برمی‌آید که مادها هم میتراپرست و آتش‌پرست بوده‌اند و اگر گفته تاریخ نویسان راست باشد که زردشت
از کنار دریاچه «چیچست» برخاسته باید گفت مادها نیز به دو نیروی آهورامزدا
و اهریمن عقیده داشتند، بنابر عقیده همین محققان مغ‌ها که طایفه روحانی
مادها بودند، مذهب را با سحر و جادو آلوده ساختند و زردشت چون خواست دین
را پاک گرداند مغ‌ها بر او شوریدند و وی به ناچار به باختر رفت و در آنجا
دین خود را گسترد"

در زمان مادها (یا شاید بسیار پیش از آن) زردشت
از میان ایرانیان برخاست و به دین و آئین کهنی که از زمان‌های پیش میان
این قوم معمول بود خرده گرفت و راه و روشی نو در پرستش خداوند بنیاد کرد.
زردشت به راهنمائی مردمان پرداخت اما بزرگان و پیشوایان دین کهن با او
ستیزگی کردند و زردشت ناچار از زادگاه خود که شاید سرزمین مادها یعنی
آذربایجان بود به سوی خاور ایران گریخت. آنجا فرمانروائی بود
ویشتاسپ یا (گشتاسپ)
نام، که به دین نو زردشت گروید و همه مردمان را نیز بذیرفتن این آئین
خواند. کم‌کم دین زردشت در سراسر ایران رواج یافت و شاید آخرین شاهان
خاندان هخامنشی هم آنرا پذیرفته بودند. این دین خاص ایرانیان بود و تا
غلبه
اسلام در سراسر ایران رواج داشت.


<h2 align="justify"> 


<h2 align="justify"> نابودی پادشاهی ماد

با شکستی (۵۵۰ پ م) که کوروش بزرگ بر ایشتوویگو (دوره حکومت: ۵۸۵ تا ۵۵۰ پ. م) واپسین پادشاه ماد وارد ساخت شاهنشاهی ماد منحل شد. شاهنشاهی بزرگ ماد دورانی طولانی (۷۲۸-۵۵۰ پ.م.) برپایید و جای خود را به شاهنشاهی هخامنشی سپرد، که چیزی جز تداوم دولت و تمدن ماد با همان اقوام نبود.


<h2 align="justify"> ظهور و صعود هخامنشیان

هخامنشیان نخست پادشاهان بومی پارس و سپس انشان بودند با شکست مادها (۵۵۰ پ م) و تشکیل شاهنشاهی هخامنشی و سپس فتح کامل لیدیه و بابل پادشاهی هخامنشیان تبدیل به بزرگ‌ترین شاهنشاهی شناخته شده جهان شد. دولت ماد را می‌توان پیشاهنگ دولت بزرگ هخامنشی دانست.

موضوع‌های مرتبط با این موضوع...
10 تمدن باستانی که تاریخ از یاد برده است
بزرگ‌ترین فوران‌های آتشفشانی تاریخ
گفتاری در مورد وضعیت راهها و جاده ها در دوران پادشاهی هخامنشیان
کشف یک تمدن پیش از تاریخ
ویژگیهای اولین نان تاریخ!!
گزارشی خواندنی از حیوانات نظامی در طول تاریخ جنگ‌های انسانی!
معرفی 10 شهر فراموش شده تاریخ
نگاهی به آئین‌های نوروزی در گذر تاریخ
سکونتگاه‌های پیش از تاریخ ایران
نگاهی به تاریخ جرم و مجازات در طول تاریخ

سپاهان طوفان زرد آسیا
۱۱-۶-۱۳۸۸ ۰۸:۰۲ عصر
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر نقل قول این ارسال در یک پاسخ

ارسال پاسخ 

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
پرش به انجمن:


موضوع‌های مرتبط با این موضوع...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  داستان هاي كوتاه و جالب و آموزنده *پرستو* 33 3,023 ۱۶-۱۱-۱۳۹۳ ۰۴:۴۸ عصر
آخرین ارسال: محمود11
Thumbs Up دعـــــای کــــــوروش کبیــــــــر زندگی کن 1 760 ۱۶-۱۱-۱۳۹۳ ۰۴:۳۳ عصر
آخرین ارسال: محمود11
  10 تمدن باستانی که تاریخ از یاد برده است mary.sdi 0 896 ۲۰-۷-۱۳۹۳ ۰۷:۳۲ عصر
آخرین ارسال: mary.sdi
  تاریخچه جام جهانی فوتبال mary.sdi 0 644 ۱۴-۷-۱۳۹۳ ۰۳:۲۲ عصر
آخرین ارسال: mary.sdi
  بزرگ‌ترین فوران‌های آتشفشانی تاریخ mary.sdi 0 693 ۱۴-۷-۱۳۹۳ ۰۳:۰۶ عصر
آخرین ارسال: mary.sdi


درباره ایران فروم

تالار گفتگوی ایرانیان از سال 1387 هجری شمسی فعالیت خود را آغاز کرده و هم اکنون با بیش از 850.000 کاربر ثابت بزرگ ترین تالار گفتگوی فارسی زبان در جهان می باشد.

برای سفارش تبلیغات در ایران فروم کلیک کنید

لینک دوستان

لینک دوستان

لینک دوستان