پیشگفتار:

نگین های جواهر ، مجموعه ای از کانی های طبیعی ، سنگ ها ، شبه کانی یا شبه سنگ ها و فسیل ها ی قیمتی و نیمه قیمتی با منشاء معدنی یا غیر معدنی است ؛ که از جمال ودلربایی بسیاری برخوردار بوده و مقبولیت عام دارند.

تحقیق پیرامون نگین های جواهر ، از جهات مختلف قابل مطالعه و بررسی است . کانی شناسی علمی ، در دو شاخه ی اکتشاف و استخراج ، غیر از مشاهدات ظاهری به عناصرسازنده ( ترکیب شیمیایی ) ، ساختار تبلور ( کریستالوگرافی ) و خواص اُپتیکی یا میکروسکوپی نگین ها توجه نموده و به دنبال کاربردهای جدیدی برای آن ها در صنعت می گردد و تاریخ کانی شناسی نقطه نظر های دانشمندان گذشته را مورد مطالعه قرار میدهد. کانی شناسی اجتماعی نیز ، جایگاه کانی های جواهر را در فرهنگ و باور های ملـل بررسی نموده به نقل آثار معنوی آن می پردازد.
مقبولیت سنگ های جواهر

کم نظیر بودن رنگ ها ، در نگین های اصیل و قیمتی و تنوع ، درخشندگی و جذابیت بی مانند آن ها ، توجه عموم را به خود جلب نموده است. به طوری که بسیاری از مردم غیر اَز بهره مندی از دل فریبی وزیبایی افسون کننده ی جواهرات و به کار گیری آنها در زینت آلات خویش برای هر یک ارزش و قداست خاصی قائل شده اند. نقش جواهرات در فرهنگ ملی و باورهای مذهبی ملل ، جایگاه ویژه ای دارد. هر قومی با ذوق و علاقه ی بسیار واستفاده از هنر و ابتکارخود ، از گوهرهای گرانبها برای تزیین کاخ ها یا عباد تگاه ها و ساخت تمثال قدیسین استفاده کرده اند.

جواهر خمسه و جواهر اثنی عشر
کانی شناسی همچون سایر علوم به شناخت تعداد معدودی از کانی های اصلی و مشخص که به جواهر پنجگانه یا هفت جواهر و ده یا دوازده جواهرشهرت داشتند می پرداخت؛ که عبارت بودند از : الماس ، زمرد ، نیلم ( یاقوت کبود ) ، یاقوت سرخ ، یشم ، فیروزه ، عقیق ، دُر ، لاجورد ، حدید ، کهربا ، مرجان و مروارید . برای این جواهرات ؛ خواص ، آثار و ویژگی های خاصی ذکر شده وسایر کانی ها خواه به دلیل زیبایی و خواه به دلیل خواص و آثار ی که برای آن ها قائل بودند زیر مجموعه ی کانی های اصلی واقع می شدند . یا از شبه جواهرات اصلی به حساب می آمدند.

آمیختگی علم کانی شناسی با اعتقادات مذهبی و باور های بومی ملل ، به آن جایگاه ویژه ای بخشیده است. به طوری که هر قومی کوشیده تا با ذکر خواصی ویژه ارزش آن را تثبیت کند . یا برای ارج نهادن به آنچه مورد احترامش می باشد از سنگ های جواهر استفاده کند. در قدیم بسیاری از الواح مقدس بر روی سنگ های لاجورد ، یشم یا عقیق حک می شد. ظاهراً آیات ده فرمان برلوحی از یشم یا لاجورد حک شده بود. در مصر باستان ، هند و چین هنرمندان تمثال رب النوع ها را از سنگ یشم یا عقیق حجاری می کردند . گفته اند بـُت بزرگ مکه در عصر جاهلیت را از عقیق یکپارچه تراشیده بودند . استفاده از جواهر و سنگ های قیمتی به منظور دفع شر شیاطین ، یا جذب خیر و کسب حمایت نیروهای نامرئی مورد توجه بود . به همین دلیل تاریخ کانی شناسی با ذکر عجایب افسا نه ای و آثار خارق العاده ای از سنگ های جواهر همراه است .
بنابر روایتی از تورات ، قوم بنی اسرائیل در سفر چهل ساله ی خود با پیامبرشان تعدادی از سنگ های قیمتی را با خود همراه داشتند تا از خواص آن بهره مند شوند وبه سبب آثار آن از گزند حوادث در اَمان بمانند.
در فرهنگ اسلامی ، استفاده از انگشتر با نگین های عقیق ، دُر ، یاقوت ، زبرجد ، زمرد و فیروزه سنتی رایج و پسندیده است . و همچنین برای برخی از نگین ها ، خصوصیات ویژه ای ذکر کرده اند.


طبایع اربعه وسنگ های جواهر

تفسیر دیگری که برای استفاده اَز سنگ های جواهر ارائه می شد، بر اَساس تقسیمات طبایع اربعه بود، یعنی :
nload=NcodeImageResizer.createOn(this); originalHeight="100" originalWidth="100">nload=NcodeImageResizer.createOn(this); originalHeight="100" originalWidth="100">nload=NcodeImageResizer.createOn(this); originalHeight="100" originalWidth="100">nload=NcodeImageResizer.createOn(this); originalHeight="100" originalWidth="100">
آتش خاک هوا و آب
صاحبان این نظریه ، معتقد بودند که هر کس دارای طبعی است که از آغاز تولد ، تحت نفوذ آن طبع قرار دارد . پس برای استفاده ازهرچیزی باید طبیعتی را انتخاب کند که با وجه غالب طبع خودش تناسب داشته باشد. تا با اِتحاد با آن به اعتدال برسد . و چون براین باور بودند که تأثیرات مورد انتظار در سنگ های جواهر ، بیشتر از حد معمول موجود است ؛ به سنگ ها ی قیمتی یا شبه سنگ ها بیشتر توجه می شد.
اهل تنجیم نیز به ارتباط طبایع چهارگانه و ستارگان به ویزه صورت های فلکی معتقد بودند . در این نگرش ، هریک از گوهرها ، براساس تقسیمات عناصراربعه با ویژگی های مخصوصی در ارتباط با صورت های فلکی هر برج ، برای متولدین خاصی برگزیده شده اند که با طبیعت آنان سازگار تر است. (برای اطلاعات بیشتر رجوع شود به بخش سنگ های ماه تولد)

سنگ های جواهر و خاصیت دفع و جذب انرژی ها

عموماً سنگ های جواهر را دارای دو خاصیت جذب و دفع می دانند. یکی جذب نیروهای طیف مثبت و دیگری دفع نیروهای طیف منفی . بنابر این تقسیم بندی ، سنگ هایی که وجه همگرایی در آن ها قوی تر باشد ، سنگ های جاذب می نامند . این سنگ ها ، دارای قدرت بیشتری در جذب انرژی های مثبت اند ؛ مثل: یاقوت . و آن دسته از سنگ ها که وجه واگرایی آن ها بیشتر باشد ، سنگ های دافع نامیده می شوند . این سنگ ها ، دارای قدرت بیشتری در دفع نیروهای منفی هستند ؛ همچون : دُر ها . گروهی از سنگ ها نیز دارای قدرت جذب و دفع تقریباً یکسانند. مثل عقیق ها.

سنگ های جواهر و رنگ درمانی

بی شک ، خداوند در هر یک از پدیده های طبیعی ، به نفع انسان خاصیتی را قرار داده است . انبیای الهی با ارائه ی شریعت دینی خطوط اصلی خوب و بد هر چیز را برای مردم بیان کرده اند . انسان نیز ، بعضی از این خواص را از راه تجربه وتحقیق بدست آورد ه است. اما ، تا شناخت واقعی وصحیح از هر چیز که بالاترین درجه ی علم است ، راه بسیاری را با ید بپیماید .
بهره مندی از خواص سنگ های جواهر و استفاده از آثار روحانی آن از عهد باستان مورد توجه انسان بوده است. کاربردهای روان درمانی و اطلاعات علمی در طول تاریخ کانی شناسی ، رفته رفته با گزافه و خرافات آمیخته شد . قصه پردازان ِ بی توّجه و مستمعین عوام ، دامنه ی جعلیات را گسترش دادند و مدعیان فرصت طلب ، با بیان اغراق آمیز خواص و آثار جواهرات ، در جهت سودجویی های خود مسیرصحیح استفاده از کانی ها را به انحراف کشاندند و این باعث شد تا عده ای به یکباره وجود هر گونه اثر و خاصیتی را در سنگ های جواهر منکر شوند و استفاده از جواهرات در حل معضلات روان و مشکلات جسم انسان تعطیل شود. به همین دلیل نسل بعد ، در پی باز کردن راهی نو به مطالعه ی جدیدی از جواهرات روی آورد و درچند قرن اخیر ، روش علمی کانی شناسی ، کاربرد کانی های طبیعی را در صنعت دنبال کرد و بهره گرفتن از آن را در زمینه هایی که فاقد استدلال تجربی بود مسکوت گذاشت.
در عصر حاضر، هم زمان با بهره ‌مندی از تأثیر جادویی رنگ درمانی سنگهای جواهر و بررسی تابش های نوری آن بر روی روان انسان ، جریان مستقلی در استفاده از پرتو های نوری و تشعشعاتِ موزون جواهرات شکل گرفته است ؛ که مدتی است بصورت درمان با امواج نامرئی جواهرات ، طرفداران خاصی را به خود جذب کرده اند . در دوره ی جدید اگر چه استفاده ی خوراکی از مواد معدنی متروک شده ؛ ولی روش های حسی همچون بکار گیری سنگ ها در ماساژ درمانی رونق یافته اند. که نمونه های آن را در انجمنهای سنگ درمانی مشاهده می کنیم . شکل‌گیری و فعالیت کلینیک‌های انرژی درمانی با کمک سنگهای جواهر و ارتباط کلاس های مدیریت و پرورش ذهن یا مدیتیشن با سنگ های قیمتی در دنیا نمونه ای دیگر از این موج است ؛ که مدعی استفاده از خواص ویژه ی سنگ ها برای درمان بیماری ها هستند . آنان اظهار می کنند که از تأثیر یونهای موجود در هر سنگ بر غدد درون ریز افراد نیازمند به درمان آن ها می پردازند. یا با اتکاء به طب چینی و تمرین یوگا با توجه به چاکراهای تعریف شده ( نقاط حساس بدن انسان ) برای کسب انرژی های ذخیره شده در سنگ ها تلاش می کنند . طرفداران سنگ درمانی با اتکاء به نظریات گذشته با تعمیم آثار و خواص سنگ ها درباره ی کانی های تازه کشف شده مثل : سوژیلیت (1944 - Sugilite ( و تانزانیت ( 1967 – Tanzanite ) و حتی کانی هایی که به عنوان گوهر شناخته نمی شوند مانند : کلسیت ( Calsite ) در بسط و گسترش روش های سنگ درمانی می کوشند . البته روش های روان درمانی جدید نیز می کوشد تا با بهره مندی از جذابیت رنگ ، جلا و شفافیت و بازی های نور در سنگ های جواهر، مثبت اندیشی را به صورت القاء انرژی های مثبت در نهاد علاقه مندان تقویت کند.

nload=NcodeImageResizer.createOn(this); originalHeight="350" originalWidth="550">
نگهداری وتقویت خواص سنگ های جواهر

به اعتقاد طرفداران سنگ درمانی ، انرژی های نهفته در درون سنگ ها که در طی میلیون ها سال جذب شده اند محتاج حفاظت ، پرورش و تقویت هستند. هر سنگی براساس ساختار درونی خود نسبت به عوامل مختلفی چون : " آب ، گرما ، نور، هوا و خاک یا گیاه ، روغن ، نمک و ... " واکنش مثبت نشان داده و تقویت ( شارژ ) می شود . عموماً برای تطهیر یا تقویت سنگ هایی که دارای آب ساختمانی هستند از آب استفاده می شود . همچون : راک کریستال ، عقیق و اُپال ، برای تقویت گروه سنگ های کروندوم با مقاومت بالا همچون : لعل و یاقوت ، از نور ، گرما و هوا استفاده می شود. وبرای اکسید ها با مقاومت پایین تر همچون حدید ( هماتیت ) تنها از هوا و نور کمک می گیرند . گروه اُلیوین ها همچون شاه مقصود و زبرجد در محیط چرب نگهداری می شوند وفلورین را در محیط نورانی و نمک قرار می دهند. فیروزه ها هم در مجاورت آب وهم در مجاورت کاه و چوب و نمک تقویت می شوند ، به همین جهت از خاک اره های مرطوب برای نگهداری فیروزه استفاده میکنند.
از دیر باز این اعتقاد وجود داشت که بکار بردن هریک از سنگ های جواهر در کنار سنگی دیگر در تکمیل اثر و تشدید خاصیت آن مؤثر است. ساختن زیور های سه تا دوازده جواهر، روشی است برای بهره مندی از خواص سنگ های مختلف . الماس را نیز به عنوان جواهری که آثار مطلوب و خواص مفید سایر سنگ ها را به طور مضاعف تشدید می کند می شناختند.
نقاط حساس بدن انسان و سنگ های جواهر
در طب چینی ، "چاکرا" راه ارتباطی و مرکز جذب یا انتقال قوای درونی با محیط خارج است . که این مراکز ارتباطی در نقاط مختلف بدن انسان وجود دارد. سلامت و تعادل هر یک از نواحی تحت پوشش چاکرا ها در جسم ، به سلامت و تعادل نیروهای نامرئی مرتبط با آن منتهی می شود . و بالعکس اگر تعادل روانی شخص در هر زمینه ای بهم بخورد ، جسم او در ناحیه ی چاکراها ی مرتبط با آن دچار اختلال می گردد. به همین دلیل انسان ، برای تقویت نیروی معنوی خود ، نیازمند صیانت و نگهداری صحیح از جسم خویش است . سلامت و صحت اعضاء مشروط به توجه ، تقویت و حفاظت از مراکز ارتباطی جسم و قوای روحانی ( چاکرا ) است . برای حفاظت و تقویت هر یک از چاکراها دستورات متنوعی در زمینه های مختلف چون : معاشرت ، تمرین های خاص یا ورزش ، تغذیه ، ریاضت یا خویشتن داری و ارتباط با طبیعت یا کسب انرژی از سنگ های طبیعی بیان شده است . که در این جا تنها به ارتباط چاکراهای اصلی و سنگ های مرتبط با آن اشاره می کنیم.

nload=NcodeImageResizer.createOn(this); originalHeight="449" originalWidth="400">
چاکرای تاج، سر ( تقویت کلیه نیروها )
سنگ اصلی: الماس ، آمتیست، فلوریت، سنگ ماه
سنگ جانشین: زمرد، راک کریستال ( دُر )
فلز : طلا

چاکرای طوق، گلو ( صداقت و اخلاص)
سنگ اصلی: آکوامارین، بلوتوپاز، لاجورد، اپال
سنگ جانشین: سودالیت، لاریما
فلز : نقره

چاکرای پیشانی، بین دو چشم ( چشم سوم یا باطن)
سنگ اصلی: عقیق چشمی، عقیق سفید یا آبی، راک کریستال، چشم باز یا شاهین
سنگ جانشین: آکوامارین، یاقوت آبی
فلز : مس

چاکرای مرکز، قلب ( انبساط و فراخی)
سنگ اصلی: فیروزه، دلربا، رودونیت، حدید مگنتیت
سنگ جانشین: رز کوارتز، اُردوکلاس
فلز : طلا

چاکرای خورشیدی ، سینه ( قدرت و تهور)
سنگ اصلی: جاسب قرمز یا زرد (یشم)، سیترین، وردلیت (تورمالین سبز)، اُبسیدین
سنگ جانشین: آمتیست، سنگ ماه
فلز : نقره

چاکرای خاجی ، صلب و رحم( بقاء و زیستن)
سنگ اصلی: سنگ خون (بلود استون)، چشم ببر، مروارید، یاقوت
سنگ جانشین: رودوکروزیت، حدید طلایی (پیریت)
فلز : مس

چاکرای ریشه ( حمایت و امنیت )
سنگ اصلی: جید، زرقون، رز کوارتز، گارنت سیلان
سنگ جانشین: چشم ببر، عقیق زرد (کورنلین)
فلز : طلا

چاکرای دست ( ارتباط و دوستی )
سنگ اصلی: کهربا، عقیق قرمز، گارنت، آکوامارین
سنگ جانشین: فلوریت، مالاکیت
فلز : نقره

چاکرای ساق پا ( ایستادگی )
سنگ اصلی: توپاز طلایی، عقیق سلیمانی، گارنت سیلان، کریسوپریز
سنگ جانشین: یاقوت سرخ، راک کریستال
فلز : مس

چاکرای کف پا ( تعادل )
سنگ اصلی: بـریل طلایی، ایندیکولیت، رودوکروزیت، آونچورین فلداسپار
سنگ جانشین: فیروزه، زرقون
فلز : نقره

چاکرای پنجه پا ( پیروی )
سنگ اصلی: روبیلیت (تورمالین قرمز)، اُنیکس (عقیق سیاه)، کلسیت، جاسپر (جاسپ خونی)
سنگ جانشین: رُز کوارتز ، سفایر
فلز : مس

این تصویر کوچکتر شده است. برای مشاهده با سایز اصلی روی این نوار کلیک کنید. سایز تصویر اصلی 680x680و حجم فایل 176KB است

nload=NcodeImageResizer.createOn(this); height=640 originalHeight="680" originalWidth="680">
جواهرات طبیعی و نگین های مصنوعی
انسان از دیرباز به دنبال راه میانبری بود تا یک شبه ره صد ساله را طی کند. کشف اکسیر اعظم ، آرزوی بشر بود تا با آن بتواند هر فلز بی بهایی را طلا کند و از هر کلوخ بی قیمتی جواهر بسازد. اما تلاش او در این راه به جایی نرسید.
درگذشته ، استفاده از سنگهای جواهر ، مخصوص و محدود به سلاطین و طبقه ی اشراف بود . عموم مردم غالباً از سنگهای کم بها یا بی مقداردرتزئینات خود استفاده می کردند. با رشد علمی و گسترش تکنولوژی، صنعتگران و تجار به منظور کسب درآمد بیشتربا استفاده از نیاز زیبا طلبی و جواهر دوستی مردم ، به ساختن جواهرات مصنوعی و سنگهای زینتی بدلی پرداختند. به طوری که هم اکنون با مهارت فوق العاده ای شبیه ترین مدل های جواهر به نمونه های اصلی آن ساخته شده است . یا در ظاهر ، رنگ ، تراش و درخشندگی سنگهای نیمه قیمتی یا قیمتی تغییراتی بوجود آورده اند تا مورد پسند عموم واقع شوند و نظر بینند گان را بیشتر جلب کنند.
به عنوان مثال ، چون عقیق ها دارای ساختارکریستالی متخلخل اند خاصیت رنگ پذیری خوبی دارند. امروزه بیشتر عقیق ها رنگ واقعی خود را در پشت رنگ هایی که کسب کرده اند پنهان ساخته اند.
رنگ عقیق جگری با محلول نیترات فریک و رنگ عقیق سیاه ( اُنیکس ) با استفاده از عنصر کربن در محلول غلیظ شکر همراه با حرارت و سپس قرارگرفتن در حمام اسید سولفوریک حاصل می شود ؛ برای رنگ عقیق زرد ، عقیق سفید را در محلول اسید هیدروکلریک قرار می دهند ؛ و برای رنگ سبز از نمک کروم یا محلول نیترات نیکل استفاده می شود. رنگ نگین سنگ های آمتیست را در 400 درجه سانتیگراد تغییر می دهند و رنگ نگین های آکوامارین را در 500 درجه سانتیگراد به آبی یکدست تبدیل می کنند. روبی کوارتز ها همان رُز کوارتز ها ی رنگ شده اند . اکثر کانی های متخلخل یا آهکین همچون هاولیت ، فیروزه ، لاجورد ، سودالیت ، تانزانیت ، رودونیت و رودوکروزیت رنگ پذیرند. همچنین از هاولیت ها ی رنگ شده به جای فیروزه یا کریزوکولا و لاجورد استفاده میکنند.
nload=NcodeImageResizer.createOn(this); originalHeight="245" originalWidth="400">
رابطه سنگ ها و کانی ها در علم زمین شناسی

پوسته ی سنگی زمین ، از سرد شدن مواد اولیه ی مذاب شکل گرفته است. به عبارتی پوسته ی سنگی زمین از عناصر یا مواد طبیعی جامد و معمولاً متبلوری به نام کانی( Mineral ) تشکیل شده است. کانی ها ، مواد معدنی متبلوری هستند که دارای ساختار فیزیکی و ترکیب شیمیایی مشخص و واحدی هستند ، سنگ ها نیز عبارتند از جسم طبیعی همگن ( Homogen ) که از یک یا چند کانی تشکیل شده باشد.
بیش از 60% سطح زمین از پوسته ی اقیانوسی و 40% آن از پوسته ی قاره ای تشکیل شده است . سنگ ها تحت فرایند های مختلفی به سه گروه : آذرین ، رسوبی و دگرکونی تقسیم می شوند. سنگ های آذرین ، یک سوم سطح زمین را پوشانده و دو سوم سطح زمین ( بدون احتساب اقیانوس ها ) تحت پوشش سنگ های رسوبی قرار دارد. از طرفی 95% حجم ضخامت 15 کیلومتری پوسته زمین را سنگ های آذرین تشکیل می دهد.
سنگ هایی که از تبلور یا انجماد مواد مذاب درونی یعنی ماگما ( Magma ) ایجاد می شوند " سنگ آذرین " نام دارند.
سنگ های رسوبی ، نیز از تجمع لایه های سفت شده ی ذرات سنگی سازنده پوسته زمین بوجود می آیند . که در اثر عوامل مختلفی خرد شده و در یک محل بر روی هم قرار گرفته اند.
اگر سنگ های آذرین یا رسوبی در شرایط فشارو دمای متفاوت با آنچه که در آن تکوین یافته اند واقع شوند و تغییر شکل دهند ، "سنگ های دگر گونی " نامیده می شوند.
عموماً کانی های قیمتی را در حجم بزرگی از سنگ های مادر می توان یافت . از قدیم جواهرات معدنی را نوع کمال یافته ی سنگ های معمولی می دانستند . اکنون نیز کانی های جواهر را مواد طبیعی می شناسند که از مواد اولیه ی مذاب درون زمین ( ماگما ) تشکیل یافته اند . این مواد در اثرمدفون شدن در اعماق زمین تحت فشارزیاد و دمای بسیار و عواملی چون فعل و انفعالات شیمیایی متبلور شده با گذشت میلیون ها سال طی فرایند های مختلفی به صورت گوهری گران بها ظاهر شده اند.
کانی های آتشفشانی ( Magmatic minerals) یا به صورت هیدرو ترمال ها( Hydrothermal solutin) همراه سنگ های آذرین وجود دارند. یا به صورت کانی های رسوبی ( Sedimentary minerals ) همراه سنگ های رسوبی قرار دارند . و یا به صورت کانی های دگر گونی ( Metamorphic minerals ) از تبلور مجدد مواد اولیه تحت فشار و دمای زیاد در متن سنگ های دگر کونی واقع شده اند.
اجتماع قابل توجه کانی ها را در یک منطقه "معدن" می نامند . معادن به دو صورت اولیه و ثانویه در طبیعت شکل می گیرند. معادن اولیه اجتماع سنگ ها و کانی های همراه آن در محل فرایند های اولیه است ؛ ولی گاهی کانی ها در اثر عوامل طبیعی چون باد ، باران ، سیل ، زلزله و ... از محل اولیه خود تغییر مکان داده و به محل ثانویه منتقل می شوند . این گونه معادن را معادن ثانویه می نامند. بعضی ازمعادن ، ممکن است به صورت مخاذن زیر زمینی در دل زمین قرار داشته باشند . برای استخراج این معادن نیاز به حفر چاه یا تونل در عمق زمین است . بعضی از معادن نیز به صورت مخازن انباشته شده از سطح تا اعماق زمین وجود دارند ؛ که استخراج مواد ، از آن با برداشتن لایه لایه از سطح زمین آغاز می شود . به این گونه معادن ، معادن رو باز می گویند.

nload=NcodeImageResizer.createOn(this); originalHeight="263" originalWidth="400">
گوهرها و کانی های قیمتی

بخش اعظم نگین ها ی جواهر را کانی ها تشکیل می دهند . و جنس بسیاری از اجناس زینتی ، از سنگ یا شبه سنگ های طبیعی است . همه ی این ها مواد متبلور شده ی معدنی هستند که در طبیعت وجود دارند . آن گروه از نگین سنگ های طبیعی معدنی را که دارای ساختار فیزیکی و ترکیب شیمیایی مشخص و یکسانی باشند ، کانی های جواهر می نامند. و آن دسته از نگین سنگ های طبیعی معدنی را که از چند کانی مختلف تشکیل یافته اند ؛ سنگ تزیینی می نامند . فسیل ها و شبه سنگهای جواهر همچون مرجان ، مروارید ، کهربا ، صدف ، عاج ، شاخ و چوب را نیز که منشاء آلـی و غیر معدنی دارند اگر چه از کانی ها نیستند ولی از نظرمواد تزئینی در کنار گوهرها و از جهت بلور شناسی Crystallography ) ( در کانی شناسی علمی مورد مطالعه قرار می دهند.

راه های تجربی گذشتگان برای شناخت سنگ های جواهر

یکی از مهمترین تخصص های کانی شناسی ، شناخت جواهرات اصل از شبه جواهرات بدلی است و به لحاظ اهمیت تمیز و باز شناسی اصل از بدل است که حافظ گله می کند ؛

آه آه از دست صرافان گوهر ناشناس هر زمان خر مهره را با دُر برابر می کنند

درقدیم شناخت تجربی، ملاک تمایز ودرجه بندی سنگ ها بود. و اهم معیار های آن عبارت بودند از : درخشندگی و بازتاب های ظاهری نور همچون تلاء لوء و شفافیت یا کیفیتِ رنگ که از آن در بسیاری از نگین ها به آب دار بودن تعبیر می شد. وهمچنین وزن مخصوص ، درجه ی سختی و نوع تبلور کلوخه های طبیعی . در مورد نگین های تراش داده شده به اصالتِ مقطع و لبه ی تراش ها و چگونگی تراش سنگ نیز توجه می شد. زیرا در مقایسه ی تراش نگین ها ، خطوط مقطع ها و لبه ی تراش ها عموماً در نگین های اصل تیزو سالم است ولی در نگین های مصنوعی منحنی یا لب پَر و خُرد شده اَست. چون سطح نگین های مصنوعی آسیب پذیر ترند . همچنین، وزن مخصوص و درجه ی سختی ، از عواملی است که در شناخت تجربی مورد توجه واقع می شد. عمدتاً همه ی سنگ های جواهر دارای وزن مخصوصی از 5/2 تا 4 = gr/cm هستند . بنابر این ، متناسب نبودن حجم ( یا دامنه ی نگین ) با وزن آن نشانه ی غیر طبیعی بودن آن اَست. نکین های قیمتی و نیمه قیمتی اگرچه ممکن است در ظاهرو رنگ با مشابه خود یکسان باشند ، ولی دروزن مخصوص تفاوت دارند.
مثلاً : نگین های پولیستری ، از وزن مخصوص بسیار کمتری برخوردارند . و وزن مخصوص نگین های شیشه ای نسبت به کانی های جواهر مشابه خود کمتر اَست. درجه ی سختی اَکثر سنگ های جواهر قیمتی بیش از 5/6 موس (Mohs ) است. مقاومت وعدم سایش نگین های گران بها در برابر عوامل خارجی ، از علل تمایز و مقبولیت آن به شمار می آید. یکی از راه های تشخیص کانی های جواهر از یکدیگر و تمیز اصل از بدل آن ، خراش دادن نگین با جسم مشابه یا سخت تر وبررسی تأثیر سایش آنها است ؛ که در گذشته بسیار رایج بود. نگین های اصل با درجه ی سختی بیش اَز 5/6 سطح شیشه ها را خط انداخته و در مقابل سایش های سوهان آهنی تا حدودی مقاوم هستند.
دوام طبیعت خنک ومطبوع کانی ها یکی دیگر از ملاک های تجربی در گذشته بود ؛ به طوری که کانی های اصل دیر تر تحت تأثیر حرارت بدن و دست واقع می شوند و خنکی خود را بیشتر حفظ می کنند. به این ویژگی ، خاصیت رفع عطش یا خنکی می گفتند.

nload=NcodeImageResizer.createOn(this); originalHeight="279" originalWidth="500">
راه های علمی تشخیص سنگهای اصل از بدل

هم اکنون با تثبیت روشهای علوم تجربی در بررسی و مطالعه‌ی موضوعات طبیعی ، خواص سنگهای جواهرنیزبه صورت آزمایشگاهی مورد مطالعه قرارگرفته وتحقیقات وسیعی پیرامون آن ها انجام شده است .
به همین دلیل علوم جدید می‌کوشد با بررسی دقیق و تجربی از تجزیه‌ ساختمان سنگها ، به دسته بندی آنها پرداخته و روش قابل اتکایی را برای شناسایی کانی ها وبررسی خواص احتمالی هر یک از سنگها ارائه نماید . همچنین میکوشد تا به دور از افسانه های ساختگی و نظریه های غیر قابل اندازه گیری به آثار مختلف و پنهان آن واقف گشته و از آن بهره مند شود.
سنگ ها دارای ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاصی هستند ؛ که هر کس می تواند با کسب اطلاعات به ثبت رسیده از کانی ها و کسب تجربه بر اساس مشخصه های ظاهری و ملموس ، به اصالت و مرغوبیت آن پی ببرد.
اصلی ترین راه شناسایی کانی های قیمتی ونیمه قیمتی از مشابه های مصنوعی یا کم ارزش آن ، مقایسه خواص فیزیکی و شیمیایی آن هاست که یا با مشاهده ی ظاهری تشخیص داده می شود ویا با آزمایش قابل بررسی است. امروزه اگر چه با رشد تکنولوژی شباهت نگین های مصنوعی به اصل بیشتر شده ؛ ولی ، ابزار بررسی و راه های تشخیص اصل از بدل نیز دقیق ترند. مشخصات ظاهری برای تشخیص کانی های جواهر عبارت است از: رنگ ، شفافیت ، جلا و ناخالصی های طبیعی .
رنگ ( Colour ) : یعنی رنگ ظاهری و طبیعی کانی که در طبیعت مشاهده می شود. علت اصلی تفاوت رنگ در کانی ها ، وجود خواص فیزیکی و به طور عمده عناصر تشکیل دهنده ی متفاوت یا وجود مواد خارجی وارد شده در یک کانی است.عموم مردم کانی ها را براساس رنگ آن می شناسند . از همین روی تقسیم بندی کانی ها براساس رنگ عامیانه ترین نوع تقسیم است .
شفافیت ( Transparency ) : امکان عبور نور از درون کانی یا مشاهده تصویر اجسام از پشت نگین که آن را نیز به چهاردسته تقسیم نموده اند: شفاف ، نیمه شفاف ، نیمه مات و مات .
جلا ( Luster ) : انعکاس نور در سطح ظاهری کانی ، که با ضریب شکست نور رابطه ی مستقیم دارد. و آن را به پنج نوع تقسیم کرده اند:
الماسی ، شیشه ای ، صمغی یا ابریشمی ، صدفی یا مرواریدی ، چرب و فلزی همچون پیریت .
محتویات و نا خالصی ها ( Inclusions ) : یعنی وجود ذرات ریز در کانی . نا خالصی ها عمدتاً به شکل دانه های ارزنی یا سوزنی ، غبارهای ابری یا پـر مانند هستند که هم جنس کانی یا از جنس کانی های دیگر می باشند این ناخالصی ها غیر از موارد خاص ومعدود بیانگر اصالت ِ کانی های طبیعی بوده و به آن ارزش می بخشند.
پدیده چند رنگی ( Pleochroism ): تفاوت رنگ هر کانی از جهات مختلف به علت تراکم نابرابر ملکولی .
مهمترین ملاک های تجربی گذشته که هنوز مورد توجه قرار دارند و اصلی ترین معیار های اُپتیکی و آزمایشگاهی نوین که در کانی شناسی به کار گرفته می شوند عبارتند از:
رنگ سائیدگی ( Color of streak ) : اثر سایش کانی یا نگین آن بر صفحه محک چینی بدون لعاب . برای شناسایی یک کانی ابتدا رنگ گرد یا خاکه ی آن را برروی صفحه ی محک چینی مشاهده می کنیم.
رَخ یا کلیواژ ( Cleavage ) : تمایل شکسته شدن کانی در امتداد پیوند های منظم ملکولی بلور.که توجه به آن برای تراش سنگ های جواهر اهمیت بسیاری دارد. زیرا وجود " رخ " یا خط شکاف ، بیشتر کانی ها را در مقابل ضربه های حتی مختصر آسیب پذیر می سازد.
شکستگی ( Fracture ) : تمایل شکسته شدن کانی در امتداد سطوحی غیر از رَخ یا کلیواژ که مقطع این شکست به سه شکل مشاهده می شود : صدفی ، رشته ای ، ناهموار.
سختی ( Hardness ) : مقاومت سطح کانی در برابر سایش و خراش اجسام سخت. که براساس جدول موهس سخت ترین آن الماس ( M 10 ) و سست ترین آن تالک یا گرافیت نوک قلم ( M 1 ) می باشد.
وزن مخصوص یا چگالی ( Specific gravity ) : میزان وزن کانی نسبت به حجم آن . D = P / V
چگالی یک کانی تابع وزن اتمی عناصری است که در ترکیب آن به کار رفته اند.
تبلور ( Crystal system ) : شکل منظم و هندسی کانی ( براساس آرایش ملکولی ) که در طبیعت یافت می شود.اجتماع اتم های یون مثبت ( کاتین ـ Cation ) و یون منفی ( آنیون ـ Anion ) یا خنثی ، بنیا ن آرایش ملکولی و سپس شکل منظم کانی هاست که از نظر بلور شناسی به شش گروه تقسیم شده اند:

1ـ کوبیک Cubic 2ـ تتراکونال Tetragonal 3ـ مونوکلینیک Monoclinic
4ـ تری کلینیک Triclinic 5ـ اُرتورومبیک Orthorombic 6 ـ هگزاگونال Hexagonal

ترکیب شیمیایی ( Chemical composition ) : ترکیب عناصر سازنده هر کانی می گویند . بنابراین کانی ها یی را که دارای عناصر سازنده ی مشترکی باشند ، هم گروه می نامند . زیرا هر یک از کانی های هم گروه دارای عناصر شیمیایی اصلی هستند و در گروه خود با عناصر دیگری کم یا زیاد همراهند. که آن عناصر اضافه درتعیین رنگ و خصوصیات ظاهری کانی مؤثرند.
بازتاب های نوری ( Optical properties ) :
بازگو کننده آثار تابش یا باز تاب های نور برسنگ جواهر می باشند . که عبارتند از :
ـ ضریب شکست نور ( Refractive ) : نسبت سرعت عبور نور درهوا بر نسبت سرعت عبور نوراز جسم.
ـ شکست مضاعف پرتو های نور (Double Refraction) : مشاهده دو خط پس از شکست در بلور کانی؛ در امتداد خط خارجی را گویند . که ممکن است اختلاف بعضی از خطوط شکستهای مضاعف بسیار کم باشد و فقط با دستگاه مخصوص ( رفراکتومتر ) قابل مشاهده و اندازه گیری باشند.
ـ پراکندگی پرتوها ( Dispersion ): به اختلاف ضریب شکست نور ، برای پرتوهای تجزیه شده نور پس از شکست از پرتو قرمز تا پرتو بنفش گفته می شود.
طیف جذبی نور (Absorption): طیف جذب نشده از پرتو های رنگی عبور کننده از یک کانی که توسط دستگاه اسپکتروسکُپ مورد مطالعه و اندازه گیری قرار می گیرد.
تتویر یا پرتوافشانی (Luminescence): عبارت است از تداوم تابناکی پس از قطع منبع نور.اگر هر یک از کانی ها پس از قطع تابش شدید نوربرای مدت کوتاهی روشنایی تابیده شده را در خود نگه دارد به این خاصیت فلورسنسی (fluorescence) یا تابناکی می گویند. اگر این پدیده تابناکی پس از تابش اندکی نور تداوم داشته باشد آن را فسفرسانسی (Phosphorescence) می نامند.

شناخت گوهرهاازروی خصوصیات ظاهری آن همیشه امکان پذیر نیست. بنابراین راه هایی شناسایی گوهرها باید به طریقی باشد که به گوهرها پرداخت شود و یا به بلورها آسیب نزند بنابراین ویژگی های شناخت و اندازه گیری خصوصیات نوری آنها باید بدون وارد آمدن هیچ صدمه ای به سنگ ،‌امکان پذیر باشد.
جواهرشناسان وسیله ای به نام انکسارسنج برای اندازه گیری مشخصه اصلی سنگ که بعنوان راهنمای انکساری شناخته شده استفاده می کنند.
به علاوه وسیله ای به نام پلاریسکوپ برای تعیین انکسار منفرد و یا مضاعف یک جواهر به کار می رود، زمردها ، یاقوت های کبود و سرخ طبیعی و مصنوعی همگی دارای شکست مضاعف اند درحالی که الماس ها اسپینل ها ( طبیعی ومصنوعی ) ، گروناها و شیشه دارای انکسارمنفردند. همچنین مسئله ای که برای شناخت گوهرها لازم است تمایز نوع طبیعی از مصنوعی است.
برای مشاهده درون یک گوهر ،‌تشخیص منشاء طبیعی و یا مصنوعی آن و نیز پیدا کردن انکلوزیون در آن از یک میکروسکوپ دوچشمی استفاده می شود.
در این راستا گاهی به وسایل دیگری مثل میکروسکوپ واجد ابزار اندازه گیری دورنگی و یا یک اسپکتروسکوپ برای تعیین طیف جذبی احتیاج می شود.
برای تعیین میزان سختی هیچ گاه گوهرشناس ازسنگ بریده نشده برای انجام آزمایش های مربوطه استفاده نمی کند.
آزمایش فیزیکی دیگری که روی یک سنگ ناشناخته می توان انجام داد . تعیین وزن مخصوص آن است. برای تعیین دقیق آن دستگاههای گوناگون اندازه گیری وزن مخصوص بکار برده می شوند. اما برای تخمین تقریبی وزن مخصوص سنگهای سبک تر می توان از وسایلی و مواردی مثل مایعاتی با وزن مخصوص معینی استفاده نمود.
مثلا" اگر سنگ مورد نظر در مایعی با وزن مخصوص 4 شناور شده و در مایعی با وزن مخصوص 3 غوطه ور شود در آن صورت وزن مخصوص سنگ باید بین این حدود بوده و تقریبا"‌ 5,3 باشد.
گوهرهای مصنوعی

عنوان گوهرمصنوعی برای گوهرهایی به کارمی رود که ازنظر ترکیب شیمیایی با گوهرهای طبیعی یکسانند.

گوهرهای بدلی

چنین گوهرهایی ممکن است از ذرات شیشه ساخته شده باشند که اغلب پشت آنها را با نقره می پوشانند تا درخشندگی آنها افزایش یابد.
از جنگ جهانی دوم به بعد، پلاستیک های رنگین به علت این که ارزان ترو سبک تر هستند و به راحتی شکل می پذیرند،‌ جایگزین شیشه شده اند بطور مثال جواهرات روی لباس ها.
درطول قرن نوزدهم ،‌مرواریدهای مصنوعی بدین گونه ساخته می شدند که دانه های شیشه را می دمیدند و داخل آنها یک ترکیبی از آمونیاک و ماده سفیدی که از فلس های ماهی نظیر دایس ،‌روچ و بلیک تهیه می شد می ریختند.
یک نوع مروارید مصنوعی خیلی زیبا با طول عمر مفید در اوایل قرن بیستم تهیه شد. این دانه مروارید از شیشه جامد که دارای سوراخی برای به نخ کشیدن بود، ساخته شده بود. خود مروارید شامل فلس های فشرده شده شاه ماهی واقعی بود که برای سطح خارجی شیشه بکار برده می شد و با یک رنگ لاکی بی رنگ و شفاف پوشیده می شد.
موفق ترین تقلید از یک الماس ،‌تیتانیت استرونسیم است که با روش گداخته کردن ساخته شده است . ضریب شکست آن اغلب با یک الماس برابر و تفرق نوری آن بیشتر است . بنابراین درخشندگی خوبی داشته و تلالو بیشتری نسبت به الماس دارد اگر چه به آسانی خراش بر می دارد . ماده سخت تری که به الماس تشبیه می شود روتیل یا اکسید تیتانیم است.
ویژگی های گوهرهای مصنوعی

شرایطی که یک گوهر مصنوعی باید داشته باشد توسط کمیسیون بازرگانی آمریکا معین شده است که به کمک آن بدل یک گوهر طبیعی براساس خواص شیمیایی، فیزیکی و نوری شناخته شود.
به وسیله یک میکروسکوپ ، گوهرهای مصنوعی تشخیص داده می شوند چرا که نسبت به گوهر طبیعی خالص تر و بی نقص تر بوده و بی نظمی آن را ندارد.
الماس های مصنوعی اولین بار در سال 1955 در ایالت متحده آمریکا توسط شرکت جنرال الکتریک ساخته شدند. در فرآیند آنها ترکیبات کربن دار تحت فشار 56 تن در هر سانتی متر مربع ، در دمایc 2760 یا F 5000 قرار می گیرند. این الماس ها نه دارای جلای مناسب بودند و نه رنگ زیبا داشتند بنابراین الماس های به دست آمده فقط برای مصارف صنعتی مناسب هستند.
در اواخر سال 1960 یک روش برای رشد الماس ها با گرم کردن یک قطعه الماس تا یک دمای بالا و قرار دادن آن در معرض گاز متان گسترش یافت . این گاز به اتم های کربن تجزیه می شود که به بلور الماس می چسبند. ساختمان بلور الماس رشد یافته مشابه یک الماس طبیعی است .
الماس های حدود یک قیراط (mg 200 تا oz 0007 ) توسط این روش ساخته شده اند ولی قیمت آنها هنوز به طور قابل ملاحظه ای بالاتر از الماس هایی است که به طور طبیعی به وجود آمده اند.
یاقوت های کبود در یک دستگاهی شبیه به یک چراغ قوه اکسی هیدروژه ساخته می شوند. شعله به داخل یک محافظ خاک نسوز دریک اتاق روپوش دار هدایت می شود. گاز اکسیژن، اکسید نرم شده لطیف و خالص آلومینیوم را شعله ور می سازد و این پودر تبدیل به ذرات کوچک مایع می گردد که در نتیجه سایه های رنگ پریده و یا سایه های قشنگ و دلپذیر استوانه ای در روی پایه تشکیل می شود.
اندازه یاقوت کبود حاصل با تغییر دادن جریان گاز، درجه حرارت و مقدار پودرکنترل
می شود.
بالزهایی که 200 قیراط وزن دارند (mg 40 یا oz 41,1) می توانند از طریق این تکنیک ساخته شوند.
یاقوت ها و یاقوت های کبود واقعی تا 50 قیراط (mg 10-1 یا oz 353،0) از یک جنین بالزی بریده شده اند.
یاقوت ها با همین فرایند با اضافه کردن 5 تا 6 درصد اکسید کروم به اکسید آلومینیوم ساخته می شوند به استثناء‌ رنگ قرمز کلیه سنگ ها با افزودن اکسیدهای فلزی مختلف ساخته می شوند.
ستاره ها می توانند با افزودن یک اکسید تیتانیم اضافی به پودر اکسید آلومینیوم و حرارت دادن تا دمای بیش از c 1000 (بیش ازF 1832) ،‌به یاقوت ها و یا یاقوت های کبود مصنوعی اضافه شوند.
در جواهراتی که با این تکنیک ساخته شده اند،‌ ستاره های مصنوعی بیشتر از ستاره هایی که بطور طبیعی به وجود آمده اند مشاهده می شوند

تاثیر سنگهای قیمتی دردرمان بیماریهای جسمی
آکوامارین افزایش قدرت بیان و ضریب هوشی-بسیار سودمند برای هنرمندان و موسیقی دانان
ابسیدین رنگین کمان درمان منفی بافی و حساس بودن بیش از حد- کنترل ضربه های احساسی
ابسیدین لکه برفی افزایش قدرت بیان – محافظت در برابر تشویش و اضطراب- بر طرف کننده ی افسردگی
آمازونیت ایجاد انرژیحیاتی و جنب و جوش در طول زندگی
کهربا ایجاد تعادل درونی-افزایش قدرت اراده
آمتیست پرورش نیروی خلاقیت و ابتکار – افزایش شهامت-محافظت در برابر فشار عصبی شدید
اوان تورین کاهش فشار عصبی- تعادل بخشیدن به احساسات- افزایش استقلال فردی- کمک به شفافیت ذهن
پریدوت محافظت در برابر تاثیرات منفی اطرافیان- تقویت بینش (بصیرت) – مقابله با غم و اندوه
توپاز آبی تقویت تنفس- افزایش انعطاف پذیری عاطفی- ایده آل برای هنر مندان و موسیقی دانان
تورمالین محافظت کلی از شخص- بهبود روابط اجتماعی- افزایش شور و نشاط زندگی
چشم ببر از بین بردن احساسات ناخواسته ? ایجاد تعادل در نیازهای مادی و جسمی
رودونیت تقویت اعتماد به نفس ? حفظ نیروی جوانی ? تقویت حافظه ? آرام نمودن ذهن
سنگ سلیمان (اونیکس) افزایش شهامت ? کمک به کشف حقایق ? بر طرف نمودن استرس و افسردگی
سنگ کریستال محافظت در برابر نیرو های منفی ? تاثیر مناسب برای مدیتیشن
سنگ لاجورد تقویت بیان ? کاهش استرس و درمان افسردگی
سودالیت ایجاد نظم و هماهنگی درونی ? شهامت و توان برقراری ارتباط با اطرافیان
سیترین مقابله با افسردگی ? بهبود نگرش به زندگی
عقیق آبی تقویت نفس ? افزایش شهامت ? تقویت تمرکز ? شادی بخش
عقیق خزه ای مقابله با افسردگی ? حفظ تعادل ذهنی و عاطفی
کارنلین شادی بخش ? گرمی در برخورد و اجتماعی بودن ? تقویت تمرکز ? ایجاد تعادل روانی
فلوریت از بین برنده تشویش و اضطراب
فیروزه تقویت بنیه? محافظت در برابر انرژی های منفی? بهبود ارتباطات اجتماعی
کوارتز دودی افزایش خلاقیت و نشاط? ایجاد تعادل در احساسات
کوارتز صورتی افزایش اعتماد به نفس و تقویت قدرت بیان و خلاقیت? ایجاد آرامش و آسودگی
گارنت ایجاد نشاط و انرژی زندگی? مناسب برای مدیتیشن
لابرادوریت شادی بخش? مقابله با افسردگی?تقویت سیستم ایمنی بدن
مالاکیت بر طرف کننده ی فشار عصبی?افزایش قدرت بیان
مرجان درمان افسردگی? تقویت کننده ی قلب? ایجاد آرامش? ایجاد مقاومت و انعطاف پذیری
هماتیت افزایش اعتماد به نفس
جید ایجاد آرامش و خونسردی?افزایش توانایی بیان
ژاسپر قرمز کاهش استرس? افزایش تحمل و بردباری

الماس از کربن خالص تشکیل شده و سیستم تبلور آن کوبیک است . وزن مخصوص الماس 5/3 ،ضریب شکست آن 42/2 و سختی آن در مقیاس موس،مساوی 10 می باشد.الماس با سنگ کیمبرلیتی که از اعماق زیاد منشاء گرفته اند همراه است. در رسوبات رود خانه ای به صورت پلاسر یافت میشود.به علت مصارف زیاد الماس که بیش از 80%آن به مصارف صنعتی (از جمله برش مواد بسیار سخت نظیر فولاد آلیاژی ،کاربید تنگستن ، سایدن و پولیش،اره کردن سنگ و بتون حفاریها )می رسد دانشمندان به فکر ساختن الماس مصنوعی افتادند. برای این کار دانشمندان از طبیعت الهام گرفته و طبیعت حاکم برای تشکیل الماس را بررسی کردند.محل تشگیل الماس دارای فشار و حرارت زیاد میباشد. این فشار و حرارت لازم را دانشمندان با طراحی دستگاههایی که میتوانستند چندین هزار بار فشار و چندین درجه سانتیگراد حرارت را تولید کند ،بسازند .ولی تنها مسأله ای که نادیده گرفته شده بود مسئله زمان بود چون در طبیعت بی شک زمان زیادی برای تشگیل الماس در اعماق سپری میشود . دانشمندان با فرض اینکه به این مشکل فائق بیایندبا حرارت و فشارهای مختلف کار را بروی گرانیت شروع کردند ،کاری که بیشتر اذ 5 سال طول کشید و تأثیر متقابل فشار و حرارت زیاد را بر هم بررسی کردند ولی این مسأله را نتوانستند حل کنند تا اینکه برای نخستین بار الماس توسط گروهی از دانشمندان سوئدی در سال 1953 ساخته شد . جنرال الکتریک در سال 1954 برای اولین باربا استفاده از گرافیت در فشار 50 تا 60 کیلو بار و دمای 1500 درجه سانتیگرادتوانست الماس مصنوعی بسازد . چون کربن در ساختار گرانیت جایگاه خود را ترک نمی کند ،برای اینکه به این مشکل غلبه کنند به دنبال حمال مناسبی برای کربن گشتند .این حمال به دلیل ظرفیت خود و وزن اتمیش باید خاص می بود . به همین دلیل حمال ترولیت را مناسب دیدند و در نتیجه آن را به آزمایش اضافه کردند . این دفعه به موفقیعت بی نظیری در جهان دست یافتند و الماس های زیاد و کوچکی دیده شد . در این مرحله کار Fe ظرفیت مناسبی برای حمل کربن داشت و میتوانست هر کربن جای گوگرد بنشیندو جابه جا شود . در اول کار چون الماس ها به قدری کوچک بودند که توجیه اقتصادی چندانی نداشتند به دنبال راهی برای الماسهای بزرگتر گشتند.البته در این مرحله چون الماسها چندان شفاف و زینتی نبودند و دارای اندازه کوچکی بودند به عنوان سرمته و سمباده در صنعت به کار گرفته شده و انقلابی در صنعت ایجاد شد.در مرحله بعد دانشمندان برای تسریع در عمل حمل و همچنین برای بزرگتر شدن،نطفه ای از الماس را در درون گرانیت قرار دادند تا این عمل به سرعت پیش رود . در ادامه این کار و با پیدا کردن فشار و حرارت لازم الماس های بزرگ و بهتری بدست آوردند و به سرعت روانه بازار سنگهای زینتی شد و رقیب سرسخت و زنگ خطری برای الماس طبیعی شد. به همین دلیل الماس فروشان طبیعی به دنبال نقطه ضعفی برای الماس مصنوعی گشتند.از لحاظ شکل و سختی هیچ فرقی بین طبیعی و مصنوعی نمیتوانستند بگذارندولی تنها مسأله ای که براحتی در الماس مصنوعی قابل مشاهده بود تراشه هایی از آهن درون الماس بود که این تراشه ها موجودباعث شناخت الماس مصنوعی می شد برای این کار دوباره الماس سازان به دنبال راه حلی گشتند و توانستند با طراحی دستگاه های دقیق تر و همچنین صرف زمان بیشتر برای ساخت الماس در دستگاه ، دیگر اثری از آهن یافت نمی شد ولی بعد از این مسأله ای که وجود داشت رنگ الماس مصنوعی بود. الماس های مصنوعی اغلب به رنگ زرد یا نارنجی بودند و این مسأله باعث کاهش شفافیت الماس میشد الماس سازان برای رفع این مشگل دوباره به ساختار الماس مصنوعی مراجعه کردندو مشاهده کردند در خلل و فرج الماس مصنوعی یک چیز اضافی به نام N2 به صورت اسیر شده وجود دارد که در الماس طبیعی وجود نداردو این عامل به خاطر تشکیل آن در جو زمین بود چون نیتروژن در اعماق زمین وجود نداردپس در نتیجه الماس طبیعی فاقد نیتروژن و دارای شفافیت بیشتری بود .بریا حل این الماس سازان به دنبال یک جذب کنده مناسب برای نیتروژن گشتند تا الماس بدون مزاحمت نیتروژن ساخته شود.بهترین عنصری که با ظرفیت مناسب یافتندAl³ بود با قرار دادن Al دور گرافیت، Al از مراجعت نیتروژن به درون الماس ممانعت میکرد و آنرا جذب می نمود اکنون کار برای الماس فروشان طبیعی سخت شده بود چون الماس مصنوعی به بازار می آمد که دارای شفافیت،سختی و جلای یکسان با طبیعی بود .دوباره الماس فروشان به دنبال راه حلی گشتند و این بار دیدند که الماس های مصنوعی خاصیت فلورسانس دارندیعنی اگر الماس مصنوعی را در تاریکی بگذاریم و به آن اشعه گاما تابش دهیم بعد از قطع اشعه الماس تا چند ثانیه شرئع به درخشیدن میکند یعنی نور از خود تابش میکند و طبیعی این خاصیت را نداشت. الماس سازان دوباره به دنبال راه کار مناسب گشتند،و با بررسی دقیق و طراحی مناسب تری از دستگاههای الماس ساز و بهبود روش کارشان تا حدود زیادی این مشکل را مرتفع کنندو این بار الماس فروشان طبیعی باید چه کار کنند؟؟؟آنها با بررسی ساختار الماس طبیعی و مصنوعی که اندکی شکل نوکلوئید مصنوعی با طبیعی فرق دارد ولی این کار را هر کارشناس الماس نمی توانست تشخیص دهد و خیلی محدود بود و در نتیجه مناسب بازار نبود پس الماس فروشان طبیعی به ناچار فقط توانستند اسم شرکت خودشان را در الماس به صورت خیلی ریز بنویسند تا مشتریان از طبیعی بودن زیور آلات خود مطمئن شوند