درود مهمان گرامی!   ورود   )^(   ثبت نام زمان کنونی: ۲۸-۶-۱۳۹۷, ۰۱:۴۸ صبح



ارسال پاسخ 
 
امتیاز موضوع:
  • 0 رأی - میانگین امتیازات: 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

نویسنده پیام
کاربر 10 ستاره
*
آفلاین
ارسال‌ها: 9,439
تاریخ عضویت: ۷ مرداد ۱۳۸۸
اعتبار: 19
سپاس ها 0
سپاس شده 611 بار در 611 ارسال
ارسال: #1
خاتم سازی







هنر ایرانی یکی از کهنترین هنرهای جهان است

هنرهای سنتی ایران، هنرهای اصیل مردمی و نشات گرفته از فطرتی پاک است که
از دیر باز در تمامی شئون زندگی مردم رسوخ کرده و به صورت جزئی تفکیک
ناپذیر درآمده اند.

این هنرها، از گذشته دور تا کنون، بدون تغییرات زیاد باقی مانده اند و اگر
به آنها توجه نشود رفته رفته به بوته فراموشی سپرده خواهند شد.

● خاتم سازی

خاتم سازی یکی از هنرهای با ارزش شرق است. از گذشته خاتم سازی اطلاعات
زیادی در دست نیست، زیرا مواد اولیه خاتم اکثرا چسب و چوب است و این دو
ماده بر اثر مرور زمان از بین می روند. با این همه در اماکنی که جنبه تقدس
داشته و در نتیجه از آنها به خوبی نگه داری شده، به خاتم هایی بر می خوریم
که قدمت دویست تا سیصد ساله دارند.

مهمترین مرکز خاتم سازی جهان امروز، ایران است. هر چند در کشورهای
هندوستان، سوریه، عراق و فلسطین نیز هنر خاتم کاری وجود دارد، اما به قدمت
و ظرافتی که در ایران انجام می شود نیست، در حقیقت این هنر ویژه ایران
است. خاتم های ایران در نمایشگاههای جهانی و بین المللی، همواره در رده
اول و ممتاز بوده است.

در موزه های جهان، انواع مختلف خاتم های مرغوب ایران وجود دارد؛ از جمله
تخته شطرنج خاتم کاری شده ای که در موزه "بناکی" در شهر آتن نگه داری می
شود و در زمره بهترین نمونه خاتم عصر صفوی است. شاید بهترین نمونه این هنر
در عصر حاضر، میز خاتمی است که در نمایشگاه بروکسل – سال ۱۹۵۸- مدال طلا
را نصیب خود کرد. در هنر خاتم سازی از چوبهای گوناگون از قبیل عاج،
استخوان، برنج و گاهی طلا و نقره استفاده می شود.

ابتدا چوب، استخوان یا فلز را به صورت منشورهای مثلث القاعده می برند و
آنها را بنحوی کنار هم قرار می دهند که برش عرضی آنها دارای اشکال هندسی
منظم باشد، زیرا شکل عمومی بیشتر خاتم ها را نقوش هندسی تشکیل می دهد.

بعد این برش ها را در کنار هم و بوسیله سریشم ، روی ورقه نازکی از چوب، می
چسبانند و نهایتا ورقه را بر اشیاء گوناگونی مانند میز، صندلی، جعبه، قاب
و غیره می نشانند. اخیرا خاتم های خطی نیز ساخته می شود که در آن کلماتی
مانند اسماء خداوندی بعنوان نقش ظاهر می شوند.

در خاتم های گرانقیمت، قسمت های فلزی خاتم از طلا یا نقره تشکیل میشود و
به جای استخوان در ساخت آنها عاج به کار می رود. مرغوبترین انواع خاتم، به
"پره وارو" و "سیم دار" مشهور است. این هنر از دویست سال پیش تا کنون بدون
تغییرات زیاد باقی مانده و نمونه کارهای قدیمی و معاصر تفاوت چندانی باهم
ندارند.

● مواد و مصالح خاتم سازی

▪ چوب

چوب فوفل، آبنوس، عناب، شاه چوب، آزاد، بقم، نارنج و چوب شمشاد.

▪ فلز

مفتول های طلایی یا نقره ای، مس، برنج، آلومینیوم.

▪ استخوان

استخوان ساق پا و دست شتر یا اسب، عاج فیل، استخوان مصنوعی

▪ رنگ سبز

این رنگ از ترکیب نشادر، براده مس و سرکه تهیه می شود. استخوان های بریده
شده را در ظرف حاوی محلول رنگی می ریزند و مدت شش ماه در معرض نور خورشید
قرار می دهند. امروزه از آنجائیکه تهیه استخوان شتر مشکل است، از چوب
نارنج به جای استخوان شتر استفاده می کنند و برای رنگ کردن آن، از رنگ سبز
مخصوص رنگرزی پشم استفاده می کنند.

▪ وسایل و ابزار خاتم سازی عبارتند از: رنده، تنگ، اره، سوهان، پرگار، گونیا، چکش، گازانبر، مغار، پرس.

▪ روغنکاری خاتم

اصولا سطح یک خاتم به دو علت روغن زده می شود : براق شدن خاتم و حفاظت آن
در مقابل رطوبت، گرما و سرما. در گذشته برای این کار روغن جلا یا سندلوس (
شیره درخت کاج ) به کار می رفت. بعد ها از روغن هاویلوکس استفاده شد و
امروزه از پلی استر استفاده می کنند.

خاتم از نظر گل تنوع زیادی دارد، از میان آنها می توان به: خاتم پره وارو،
پره ای، ابری، نه گلی لایه دار، شش و لوز، بته جقه ای، خیابانی، طاقی،
قمی، جناقی و خاتم دورنگ اشاره کرد. از انواع حاشیه نیز می توان حاشیه شش
گلی، جویی، بازوبندی، طوره دار، شمسه دار و حاشیه تخمه دار را نام برد.



موضوع‌های مرتبط با این موضوع...
ورشو سازی هنری فراموش شده
هنر مجسمه‌سازی یا تندیسگری
هنر مهله سازی
هنر نقره سازی
نقاشی زیرلاکی و قلمدان سازی
ظهور نظام ستاره سازی
سینمای متحرک‌سازی
خاتم سازي
ختم خاتم كاری
نینجا شمشیری است میان خیزران....سرعت و دقت قدرت نینجاست.....نا امیدی مرگ نینجاست
۱۴-۶-۱۳۸۸ ۱۱:۱۰ عصر
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر نقل قول این ارسال در یک پاسخ

نویسنده پیام
کاربر 10 ستاره
*
آفلاین
ارسال‌ها: 9,439
تاریخ عضویت: ۷ مرداد ۱۳۸۸
اعتبار: 19
سپاس ها 0
سپاس شده 611 بار در 611 ارسال
ارسال: #2
RE: خاتم سازی

ابزار کار خاتم سازی

خاتم ساز موقع کار روی زمین می نشیند و ابزار کوچکی شبیه گونیا را روی در روی خود می گذارد و با میخ به زمین محکم می کند .




۱) میخ کار :
خاتم ساز موقع کار روی زمین می نشیند و ابزار کوچکی شبیه گونیا را روی در روی خود می گذارد و با میخ به زمین محکم می کند به طوری که ضلع عمودی آن روبروی خاتم ساز قرار می گیرد چوبی که خاتم ساز قصد برش آن را دارد ابتدا یکسر آن را روی زمین قرار می دهد و سر دیگر آن را به طور مایل به (( میخ کار )) تکیه می دهد و آن سر چوب را که به میخ کار تکیه داده از طرفین بین شست دوپای خود محکم می گیرد و سپس با اره مشغول بریدن چوب می شود .
۲) تخته رند :
تخته رند از جنس چوب به طول تقریبی ۵۰ و عرض ۸ و قطر ۵/۱ سانتی متر است و چوب دیگری به طور تقریبی ۲۰ و عرض ۵ و قطر ۴ سانتی متر موسوم به ( تنگ ) معمولاً از جنس شمشاد بر روی آن کوبیده شده است ، بر مرکز سطح بالایی ( تنگ ) شیاری طولی تعبیه شده است ، این شیار به وسیله دسته سوهانی ایجاد می شود . مقطع این سوهان به شکل مثلث متساوی الساقین ، لوزی و متساوی الاضلاع است .
بنابراین شیار ایجاد شده مانند مقطع یکی از فرم های ذکر شده خواهد بود و حکم قابی را برای تهیه چوبها ، استخوانها و فلزاتی را دارد که قاعدتاً بایستی به شکل منشور مثلث القاعده یا لوزی که همه متحدالشکل اند در آید ، بدیهی است اندازه مثلث قاعده این چوب ، فلز یا استخوان به همان اندازه قاعده مثلث یا لوزی شکل شیار تنگ ( تخته رند ) است . بنابراین هر چه این شیار نازکتر باشد ، خاتم حاصله از آن ریزتر و ظریفتر و گرانبهاتر خواهد بود .
۳) اره دست :
اره دست شبیه به ارهٔ معمولی نجاری است اما چون در خاتم کاری احتیاج به چوبهای ظریف تر از نجاری است ، لذا دندانه های اره ریزتر و قطر آنها نیز کمتر از اره های معمولی است .
۴) اره مثلث بر :
اره ای است دارای یک چهار چوب و تیغه ای بسیار ظریف که از فنر ساختـه می شود ، تیغهٔ این اره به وسیله دست ساخته می شود و استاد خاتم ساز به وسیله سوهان مخصـوص آن را تیغه تیغه می کند ، برای استحـکام بیشتر اره مثلث را بر روده گوسفنـد که در اصـطلاح خاتـم سـازاان ( زه ) نامیده می شود در قسمت فوقانی چهار چوب می پیچند ، اره مثلث بر در چهار چوب مزبور اما با تیغه های متفاوت در نواحی گوناگون خاتم سازی مانند برش زنی ، استخوان بری ، دوزایه کنی ، مثلث بری ، بغل شش بری و غیره کاربرد دارد ، امروزه بعضی از خاتم سازان از اره های برقی با خصوصیات مختلف ، مسأله برش شیوه های گوناگون قامه را با سهولت و صرف وقت کمتری نسبت به گذشته حل کرده اند .
۵) اره سرقطع کن :
برای نصب خاتم آن را به وسیله اره بریده و پس از سریشم زنی یا زدن چسب چوب روی کار می چسبانند ، اره سر قطع کن در این هنگام به کار می رود .
۶) رنده دست :
این رنده برای صاف کردن ناهمواریهای چوب مورد استفاده قرار می گیرد و دارای تنه چوبی که به آن ( کوله رنده ) می گویند و یک تیغه فلزی است . رنده آهن ، رنده پشت زنی یا پشت گیری ، رنده کنشکاو که به ترتیب برای صاف کردن کناره های خاتم ، هموار و نازک کردن چوب پشت خاتم و ایجاد گردی جای نصب شیشه پشت قاب در خاتم سازی کاربرد دارند .
۷) سوهان ها :
انواع سوهان هائی که در خاتم سازی استفاده می شود به شرح زیر است چوب ساب عاج درشت ، تخته ساب نرم ، سوهان مشترک ، سوهان سه پهلو ، سوهان پشت گرد ، سوهان دو دم و سوهان تعلیقه .
۸) سـایر ابزار کار :
چکش ، تیشه ، گاز انبر ، مغار ، گونیای آهنی ، پرگار ، قیچی ، آهن ربا ، سوهانچه های مختلف ، خط کش قفل که وسیله ای برای کشیدن خط بوده و ابزاری شبیه کولیس آهنگران است ، سایر ابزار کار این هنر و فن را تشکیل می دهد .
باید دانست همه اسرار این فن ظریف به شناخت ابزار و مصالح کار خلاصه نمی شود نباید پنداشت که انجام مراحل گوناگون تهیه یک اثر خاتم کاری به همین سهولتی که بعداً خواهیم خواند ، است . باید دانست که اجرای هر قسمت از موارد گوناگون این فن ، نیازمند مهارت و استادی و پشتکار چندین ساله و حوصله فراوانی است که در حقیقت نوعی ریاضت به شمار می رود .
نینجا شمشیری است میان خیزران....سرعت و دقت قدرت نینجاست.....نا امیدی مرگ نینجاست
۱۴-۶-۱۳۸۸ ۱۱:۱۱ عصر
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر نقل قول این ارسال در یک پاسخ

نویسنده پیام
کاربر 10 ستاره
*
آفلاین
ارسال‌ها: 9,439
تاریخ عضویت: ۷ مرداد ۱۳۸۸
اعتبار: 19
سپاس ها 0
سپاس شده 611 بار در 611 ارسال
ارسال: #3
RE: خاتم سازی

گل خاتم و انواع آن






نقوش خاتم که به صورت گل و اشکال حاصل می شود در متن کار و حاشیهٔ آن کاربرد دارد . به علت هندسی بودن اشکال و استفاده از قطعات رنگی در خاتم با تنوع زیادی روبرو هستیم که انواع مختلفی را پدید می آورد .
خاتم پره وارو ( پروارو ) ، پره ای ، نه گلی لایه دار ، شش و لوزی ، ابری ساده ، ابری یک رو ، ابری دو رو ، دورنگ ، متنی سبز ، جوسیمی ، بته جقه ای ، خیابانی ، خطی ، طاقی ، عالم زر، قمی ، جناقی ، و متن زنجیر سیمی از انواع خاتم های متن به شمار می روند . که خاتم پروارو و ابری از عالیترین انواع خاتم می باشند ، در حاشیه نیز خاتم های شش گلی ، جوئی ، بازوبندی ، طوره دار ، شمسه دار و تخمه دار بر اساس گلبند و طراحی که قبلاً تهیه شده به کارمی رود .
استاد محمد حسین شیرازی ، استاد محمد حسین صنیع خاتم ، استاد محمد خلیل گلریز ، استاد عیسی بهادری ، استاد محمود فرشچیان ، استاد حاج حسین اسلامیان ، استاد علی نعمت ، استاد حاج محمد صنیع خاتم ، استاد حسین کاشی تراش ، استاد غلامحسین گلریز خاتمی ، استاد علی بابویه ، استاد جلال مطلع ، مهندس مؤید عهد ، جلال الدین بنی هاشمی در طرح و اجرای انواع خاتم های یکصد سال اخیر ایران منشاء خدمات برجسته ای بوده ان
نینجا شمشیری است میان خیزران....سرعت و دقت قدرت نینجاست.....نا امیدی مرگ نینجاست
۱۴-۶-۱۳۸۸ ۱۱:۱۲ عصر
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر نقل قول این ارسال در یک پاسخ

نویسنده پیام
کاربر 10 ستاره
*
آفلاین
ارسال‌ها: 9,439
تاریخ عضویت: ۷ مرداد ۱۳۸۸
اعتبار: 19
سپاس ها 0
سپاس شده 611 بار در 611 ارسال
ارسال: #4
RE: خاتم سازی

صنعت خاتم‌سازی از هنرهای ظریفه‌ای است که سابقه و ریشه‌ای بسیار کهن دارد.این هنر نیز مانند سایر هنرها و صنایع دستی ایران،نمونه زیبا و پرارزشی از ذوق وهنر مردم سرزمین ایران است

درباره مخترع و مبتکر خاتم بین خاتم‌سازان و هنرمندان روایات گوناگونی وجود دارد ولی آنچه قابل ذکر است آن است که به درستی معلوم نیست اولین بار خاتم‌سازی را چه کسی ابداع کرده است.در دایرةالمعارف فارسی آمده است: «زمان آغاز این هنر دانسته نیست ،و آنچه درباره آن گفته می‌شود با افسانه همراه است. برخی از استادان خاتم‌ساز هنوز بر این عقیده‌اند که هنر خاتم‌سازی معجزه ابراهیم پیغمبر است»
صنعتگران مصری این روش را مانند بسیاری از هنرها و پیشه‌های دیگر از قبطی‌ها اقتباس کرده‌اند، چندین قطعه و لوحه که روی آنها با چوب و استخوان موزائیک‌کاری شده است در عین الصیره نزدیک قاهره دراوایل دوره اسلام به دست آمده و اغلب آنها درموزه صنایع اسلامی قاهره ویا موزه برلین وجود دارد که یکی ازعالی‌ترین نمونه‌های این صنعت درموزه متروپولیتن است.
ازدیگر آثار ونمونه‌های تاریخی دراین هنر :

1. منبر خاتم کاری در مسجد جامع عتیق شیراز دارای قدمت بیش از هزارسال.
2. سقف ایوان اصلی مسجد جامع عتیق شیراز مریوطه به سده هشتم هجری (سده چهاردهم میلادی)
3. درهای خاتم قصر رویایی تیمور گرکانی به نام دلگشا در سمرقند و درهای آرامگاه وی در سال۸۰۷ هجری(۱۴۰۵میلادی)
4. درهای چوب گردو و روکش استخوان ودیگر چوبها ساخته شده توسط هنرمندی بنام حبیب الله درسال ۹۹۹هجری(۱۵۹۱میلادی) که درموزه برلین نگهداری می‌شود .
5. درهای مزین به اشکال هندسی گل و بته ،از شهر بخارا که درموزه ویکتوریا آلبرت موجود است
6. منبر چوبی مسجد لنبان اصفهان بااشکال هندسی و اجزای نقره‌های مربوطه به سال ۱۱۱۴هجری(۱۷۰۲میلادی)

اوج شکوفایی و تکامل این هنر در دروان صفویه بود، دراین دوران از گوشه و کنار ایران هنرمندان به اصفهان ،پایتخت آن زمان آمدند و هنرهای فراموش‌شده این کشور ازنو پایه گذاری شد و هنرمندان ضمن فعالیت در رشته‌های خاتم‌کاری ،منبت‌کاری ،کاشی‌کاری و گره‌چینی ،به ترمیم و ساختن ساختمان‌ها و آثار گذشته و بارگاه‌هاواماکن مقدس تشویق و ترغیب شدند. بعدها در زمان قاجاریه به علت عدم توجه به هنرها این هنر نیز همانند سایر هنرها از درجه اعتبار و اهمیت افتاد و استادان وهنرمندان این رشته دراین دوران در بدترین وسختترین شرایط زندگی می‌کردند.
درسال ۱۳۰۷ اوایل دوران پهلوی مدرسه صنایع مستظرفه به کوشش استاد محمد غفاری (کمال الملک) تأسیس و این هنرستان رونق و توسعه‌ای به هنرهای دستی کشور بخشید و پس ازآن کارگاه‌های خاتم‌سازی و چند کارگاه دیگر در وزارت فرهنگ و هنر سابق تشکیل شد .
آثار بجا مانده جمعی از هنرمندان اصفهان ،تهران وشیراز ،اتاق هفت در هفت متری خاتم‌کاری شده به تمامی وسایل موجود در آن ،در کاخ مرمر به مدت چهار سال .
تالار خاتم مجلس شورای ملی با ۴۰۰ متر مربع خاتم‌کاری.
هنر خاتم‌سازی بعد از انقلاب اسلامی در کارگاه خاتم‌سازی وزارت فرهنگ و هنر سابق تحت نام جدیدی با وابستگی به وزارت فرهگ و آموزش عالی ادامه یافت و از آن زمان تاکنون سمت وسوی طرح‌ها تغییر یافته و با حذف طرح‌های خارجی توجه بیشتری به سنت‌گرایی معطوف یافته وازآن به بعد خط و نوشته وارد خاتم شد.
[ویرایش] خاتم‌کاری در ادبیات

دراشعار شاعران قبل از سده نهم هرجا نامی از خاتم برده شده به معنی و مفهوم انگشتری بوده و تنها یک بیت از اشعار مفید بلخی شاعر قرن یازده به معنای هنر خاتم سازی آمده است:
صد نقش بر استخوانم افکند زداغ گویا که لب لعل تو خاتم بند است
[ویرایش] آشنایی با هنر خاتم‌سازی

هنر خاتم‌سازی یکی از مهم‌ترین هنرهای دستی ایران است .این صنعت ارزش هنری فوق العاده زیادی دارد .سابقه خاتم‌سازی درایران از زمانهای خیلی قدیم بوده است .به طورکلی ابتدا باید دید خاتم چیست و خاتم‌ساز یا خاتم‌کار چه کسی است.
[ویرایش] تعریف خاتم

خاتم ترکیبی است از چند ضلعی‌های منظم با تعداد اضلاع متفاوت که با استفاده از مواد اولیه گوناگون در رنگ‌های مختلف تشکیل می‌شود. پنج ،شش ف هشت یا ده ضلعی است.
خاتم از هنرهای دستی دقیق و پرکار است که تولید و ساخت آن احتیاج به دقت و حوصله زیاد دارد .چند ضلعی‌هایی که درخاتم‌سازی به کـــار می‌آید
در لغت‌نامه دهخدا خاتم‌ساز چنین معنی شده است: «آنکه پاره‌های استخوان را در چوب با نقش و نگار بنشاند. خاتم‌سازی عمل خاتم‌ساز را گویند.»
در دایره المعارف فارسی درباره خاتم‌کاری و خاتم‌سازی آمده است:«هنر آراستن سطح اشیاء به صورتی شبیه موزائیک ،با مثلث‌های کوچک. طرح‌های گوناگون خاتم همواره به صورت اشکال منظم هندسی بوده است .این اشکال هندسی را با قراردادن مثلث‌های کوچک در کنار هم نقش‌بندی می‌کنند.مثلث‌ها را از انواع چوب ،فلز و استخوان می‌سازند. هرچه مثلث‌ها ریزتر وظریفتر باشند، خاتم مرغوب‌تر است .در یک طرح خاتم ،برای ساختن کوچک‌ترین واحد هندسی، حداقل سه مثلث و برای بزرگ‌ترین آن ،حداکثر چهارصد مثلث به کار می‌‌رود.»
قدیمی‌ترین آثار هنری خاتم‌کاری شده باقی مانده :

1. صندوق مرقد موسی بن جعفر و امام جواد در کاظمین مربوطه به دوران شاه اسماعیل صفوی در سال ۹۰۶هجری قمری ساخته شده توسط استاد محمد جمعه.
2. صندوق مرقد امام حسن عسکری در سامره و صندوق مرقد امام علی النقی مربوطه به همان دوره واستاد.
3. صندوق خاتم ضریح نرگس خاتون مادر مهدی موعود که درهمان دوره ساخته و نصب شده.
4. اثر بسیار زیبا و نفیس درب ورودی مدرسه چهارباغ اصفهان چندین بار توسط استادان این هنر ترمیم و مرمت شده است.
5. درب خاتم امام‌زاده شاه رضا در قمشه (شهرضا) مربوطه به زمان سلطنت شاه طهماسب صفوی .
6. صندوق خاتم مرقد علی ساخته شده درزمان کریم خان زند و نصب آن درزمان لطفعلی خان زند
7. صندوق خاتم مرقد سید الشهداء و ابوالفضل در کربلا
8. صندوق مقبره زینب در شام

[ویرایش] مواد اولیه در ساخت خاتم

انواع چوب (آبنوس- فوفل- گردو- بقم- عناب-نارنج- کهکم-کبوده)
انواع استخوان (استخوان و عاج فیل- استخوان شتر- استخوان اسب)
مفتولهای فلزی (برنج -آلومینیوموبعضاً نقره)
صدف- نخ پرک - سریشم - لاک
[ویرایش] وسایل وابزار کار در هنر خاتم‌سازی

ابزار عمومی شامل چکش - اره- دریل و مته و...
ابزار اصلی و مخصوص شامل انواع اره‌ها- عنوان سوهان - انواع رنده - پرس - تیره‌دار یا خط‌کش قفل - مقار- انواع تنگ ها- چسب‌های مخصوص و....
[ویرایش] مراحل تولید خاتم

ابتدا انواع چوبها واستخوان‌هارا دررنگ‌های مختلف تهیه کرده و با ابزار مخصوص خود به طول ۳۰ سانتیمتروقطر ۱تا ۵/۲میلی‌متر می‌برند وازآنها مثلث‌هایی تهیه می‌شود که پس از سوهان‌کاری تمام اضلاع آن به حالت دلخواه و مطابق با طرح درآمده و برای تکمیل طرح نیاز به مفتول‌های سیمی به صورت مثلث بوده که برای آماده‌سازی آنها نیز مراحل مختلفی طی می‌شود سپس برای درست کردن خاتم ابتدا طرح اشکالی که مورد نظر است را به وسیله استادکار کشیده واین مثلث‌ها ی چوبی ،استخوانی و فلزی با دستان بامهارت و استادانه هنرمند در کنار هم به وسیله سریشم قرار داده و چسبانده می‌شوند و به وسیله نخ محکم می‌گردند که از این کار اصطلاحاً «پره» درست می‌شود ،بعد از چند ساعت نخ‌ها باز شده واضلاع طرح سوهان‌کاری شده و چهار عدد از پره‌های ساخته شده را در کنار هم قرار می‌دهند و مجدداً با چسب به هم چسبانده می‌شوند که حاصل آن «توگلو» به دست می‌آید. مرحلهٔ بعدی که به «گل پیچی» مشهور است، به وسیله سیم مفتولی گردی که آن را به صورت شش ضلعی منظم آماده می‌شود وبه آن «شمسه» می‌گویند در اطراف هر ضلع شش سیم به وسیله سریشم چسبانده می‌شود و با نخ محکم می‌شود و حاصل آن طرح ستاره‌ای است ،این طرح‌ها آنقدر تکرار می‌شوند تا بر اساس طرح مورد نیاز در آمده و سپس در زیر فشار و پرس قرار گرفته و با چند مرحله برش‌کاری و چسبانده لایه‌های بسیار نازک چوب دراطراف آن طرح اولیه یک خاتم به وجود می‌‌آید که تمامی این مراحل از ابتدا تا بدین جا بیش از ۴۰۰ مرحله کاری را شامل می‌شود.
خاتم‌ها بر اساس طرح ،رنگ ،شکل و ابعاد محل مورد استفاده بر روی سطح کار به‌وسیله چسب مخصوص چسبانده شده و با ایجــاد طرح‌های گوناگون و قرینه‌سازی تمامی سطح طرح به وسیله خاتم مزین می‌گردد که پس از برخی ترمیم‌ها ،سوهان، سمباده و بتونه‌کاری و نهایتاً ساییدن و صاف‌کردن سطح خاتم ،کار برای روغن‌کاری وجلابخشی به وسیله مواد مخصوص مانند سیلر و کیلرو پولیستر آماده می‌شود.
مرغوبیت یک خاتم خوب به ریز نقشی ومنظم بودن طرح بستگی دارد که همهٔ اینها در مهارت استادکار در تهیهٔ مواد اولیه و نحوه کاربرد آن و حوصله و دقت بسیار زیاد خلاصه می‌شود.


[ویرایش] خصوصیات یک خاتم و محصول مرغوب وهنری

1. صاف بودن سطح کار و خالی نبودن هیچ جای خاتم .
2. یکنواخت بودن رنگ و مصالح به کار رفته در ساخت خاتم
3. عدم تغییر در رنگ و شکل
4. ترمیم‌کاری‌ها و بتونه‌کاری‌ها در سطح کار مشخص نباشند .
5. قرینه بودن تمامی گل‌ها و اشکال درسطح کار و زوایا و اضلاع
6. دقیق و مهندسی بودن اساس و ساختمان طرح که تمامی ابعاد با هم همسان، قرینه و یک اندازه باشند که البته اگر شاسی طرح دقیق نباشد بهترین خاتم نیز بر روی آن نما و جلوه‌ای ندارد و کل طرح را از بین می‌برد به همین جهت است که یک هنرمند خاتم‌ساز باید یک نجار چیره دست هم باشد.
7. رنگ‌کاری و روکش دادن محصول بایستی ماهرانه و بدون خدشه و هر عیبی باشد .
8. نقش‌ها ومثلث‌ها هر چه ریزتر باشند کیفیت و ارزش کار بیشتر است.

مهم‌ترین مراکز خاتم‌سازی درایران شیراز، اصفهان و تهران هستند که البته اکثر خاتم‌سازان در تهران اصفهانی یاشیرازی هستند.
تذکر مهم کلیه محصولات خاتم‌کاری شده بایستی دور از حرارت، رطوبت و نور مستقیم خورشید نگهداری و از تمیز کردن آنها با پارچهٔ مرطوب واز به کار بردن هر گونه جلاسنج بر روی سطوح خاتم اجتناب نمائید.
نینجا شمشیری است میان خیزران....سرعت و دقت قدرت نینجاست.....نا امیدی مرگ نینجاست
۱۴-۶-۱۳۸۸ ۱۱:۱۲ عصر
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر نقل قول این ارسال در یک پاسخ

نویسنده پیام
مدیر بازنشسته تالار
مدیر بازنشسته
***
آفلاین
ارسال‌ها: 18,467
تاریخ عضویت: ۲۳ مرداد ۱۳۸۸
اعتبار: 73
سپاس ها 226
سپاس شده 269 بار در 162 ارسال
ارسال: #5
RE: خاتم سازی

مرسيA (92)
۱۴-۶-۱۳۸۸ ۱۱:۲۵ عصر
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر نقل قول این ارسال در یک پاسخ

نویسنده پیام
(آخرین ویرایش در این ارسال: ۱۴-۶-۱۳۸۸ ۱۱:۵۷ عصر، توسط NINJA_KNIGHT.)
کاربر 9 ستاره
*
آفلاین
ارسال‌ها: 7,239
تاریخ عضویت: ۱۰ شهريور ۱۳۸۸
اعتبار: 71
سپاس ها 8
سپاس شده 94 بار در 62 ارسال
ارسال: #6
RE: خاتم سازی

من چون خودم اصفهانی هستم و خاتمو میشناسم ازت تشکر میکنمA (35)

۱۴-۶-۱۳۸۸ ۱۱:۵۳ عصر
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر نقل قول این ارسال در یک پاسخ

ارسال پاسخ 

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
پرش به انجمن:


موضوع‌های مرتبط با این موضوع...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  وقتی هنر به دندان گرفته شد Yağmur. 2 807 ۵-۵-۱۳۹۴ ۰۲:۳۶ عصر
آخرین ارسال: زندگی کن
  نقاشی روی ظروف سفالین لعابدار Yağmur. 0 581 ۱۷-۴-۱۳۹۴ ۰۳:۵۱ عصر
آخرین ارسال: Yağmur.
  مخمل‌بافی، شكوه هنر بافندگی ایران Yağmur. 0 596 ۱۷-۴-۱۳۹۴ ۰۳:۴۹ عصر
آخرین ارسال: Yağmur.
  تاریخچه هنر مشبك Yağmur. 0 590 ۱۷-۴-۱۳۹۴ ۰۳:۴۷ عصر
آخرین ارسال: Yağmur.
  عبابافی رشته کم رونق صنایع دستی Yağmur. 0 573 ۱۷-۴-۱۳۹۴ ۰۳:۴۶ عصر
آخرین ارسال: Yağmur.


درباره ایران فروم

تالار گفتگوی ایرانیان از سال 1387 هجری شمسی فعالیت خود را آغاز کرده و هم اکنون با بیش از 850.000 کاربر ثابت بزرگ ترین تالار گفتگوی فارسی زبان در جهان می باشد.

برای سفارش تبلیغات در ایران فروم کلیک کنید

لینک دوستان

لینک دوستان