فرح پهلوی زاده ۲۲ مهر ماه سال ۱۳۱۷ خورشیدی (برابر با ۱۴ اکتبر ۱۹۳۸) در تبریز است وی در۲۹ آذر ۱۳۳۸ با پادشاه ایران محمد رضا پهلوی ازدواج کرد و ملکه ایران شد. با فرمان محمدرضا شاه در نوروز ۱۳۴۰ فرانام «شهبانو» که واژه‌ای پارسی است به جای کلمه ملکه برگزیده شد. پس از تاجگذاری شهبانوی ایران نایب السلطنه شد.<sup id="cite_ref-1" class="reference">فرح پهلوی نقش ماندگاری در فعالیت‌های فرهنگی، هنری، اجتماعی و سیاسی ایران را در زمان زمامداری همسرش بازی کرد.


تصویر رسمی از فرح پهلوی

نو جوانی و تحصیلات

فرح دیبا تنها فرزند فریده قطبی و سهراب دیبا بود. فریده قطبی مادر فرح دیبا اهل گیلان بود و از تبار صوفیان قطب الدین گیلانی بود. پدربزرگ پدری وی سفیر ایران در روسیه و هلند بود. پدر فرح دیبا سهراب دیبا در دانشکه افسری سن پترزبورگ به تحصیل پرداخت. پس از انقلاب بلشویکی ۱۹۱۷ به فرانسه فرار کرد و در آنجا دیپلم متوسطه خود را گرفت و تحصیلات عالیه خود را در رشته حقوق آغاز کرد. سپس به مدرسه نظامی سن سیر  رفت و پس از به پایان رساندن تحصیلاتش به ایران بازگشت و در ارتش نوین رضا شاه استخدام شد. پدر فرح دیبا در سال ۱۳۲۶ به سبب بیماری چنگال درگذشت.

پدر فرح نخست او را هنگامی که شش سال داشت در مدرسه ایتالیایی نام
نویسی کرد. فرح دیبا در ده سالگی به مدرسه ژاندارک تهران رفت و پس از
کوتاهی به عنوان کاپیتن تیم بسکتبال بر گزیده شد و سه بار تیم بسکتبال
ژاندارک به سرپرستی فرح دیبا قهرمان تهران شد. در سال ۱۳۳۳
فرح دیبا قهرمان پرش ارتفاع و طول و دو و میدانی تهران شد. فرح دیبا در
مدرسه ژاندارک به گروه پیشاهنگان پیوست و پس از چندی سرپرست گروه پیشاهنگی
شد و در سال۱۳۳۵ برابر با۱۹۵۶ نخستین سفر خارج از کشور خود را با دیگر پیشاهنگان به کشور فرانسه کرد.

فرح دیبا سه سال آخر دبیرستان را در دبیرستان فرانسوی رازی گذراند و دیپلم خود را در سال ۱۳۳۶ از این دبیرستان گرفت. 

فرح دیبا در امتحانات دیپلم دبیرستان شاگرد اول شد و از مدرسه معماری پذیرش گرفت. فرح دیبا کوشش کرد که از بورس تحصیلی استفاده کند ولی موفق به
گرفتن آن نشد. "روزهای درازی را در وزارت آموزش و پرورش گذراندم. بدون این
که کسی راه چاره ای به من نشان دهد. حتی خود وزیر که با ما آشنا بود کاری
از پیش نبرد. کلاسهای درس معماری در پاریس شروع شده بود و در نخستین
روزهای پاییز به سوی پاریس پرواز کردم

ازدواج و خانواده

فرح دیبا در سال ۱۳۳۸ برای نخستین بار با پادشاه ایران محمدرضا شاه پهلوی
که برای دیدار رسمی و گفتگو با ژنرال دوگل به کشور فرانسه رفته بود در
سفارت ایران در پاریس آشنا شد. سفیر ایران در فرانسه فرح دیبا و دیگر
دانشجویانی که در پاریس درس می خواندند به سفارت دعوت کرده بود و شاه
دانشجویان را به حضور می پذیرد و در آن روز فرح دیبا را می بیند. تعطیلات
تابستانی که فرح دیبا به تهران بازگشت پس از چند دیدار با محمدرضا شاه پهلوی در منزل شهناز پهلوی در حصارک، به ازدواج منتهی شد.

نامزدی محمد رضا شاه پهلوی و فرح دیبا در ۳۰ آبان ۱۳۳۸ بود و در روز ۲۹ آذر ۱۳۳۸
در حضور امام جمعه در کاخ مرمر جشن عروسی بر پا شد. در ساعت پنج پس از نیم
روز فرح دیبا "بله " می گوید و با این ازدواج فرح پهلوی ملقب به ملکه
ایران شد.

ده ماه پس از ازدواج فرح پهلوی ولیعهد ایران با نام «رضا پهلوی (دوم)» به دنیا آمد. ثمره این ازدواج سه فرزند دیگر بودند فرحناز پهلوی در ۲۲ اسفند ۱۳۴۲ در کاخ سعد آباد به دنیا آمد. علیرضا پهلوی که در ۸ اردیبهشت ۱۳۴۵ و لیلا پهلوی ۷ فروردین ۱۳۴۹ زاده شدند.

این ازدواج همچنین منجر به نزدیکی خانواده قطبی، دیبا، صادق
ومسعودانصاری به دربار ایران شد. بسیاری از اقوام وی که در سالهای سختی
خبری از آنان نداشت، به تدریج به دربار جذب شدند.

مسئولیت‌های رسمی

در کنار پرورش فرزندانش فرح پهلوی ریاست عالیه شماری از سازمان های
پزشکی، فرهنگی، ورزشی، آموزشی و رفاه اجتماعی را بر عهده گرفت. دفتر مخصوص
شهبانو فرح پهلوی تا سال ۱۳۵۷ دارای چهل کارمند و چهار بخش بود که عبارت بودند از: بخش آموزش و پرورش، بخش بهداشت و درمان، بخش رفاه اجتماعی و بخش فرهنگ و هنر

در کنار مسئولیت های رسمی، فرح پهلوی در برنامه ریزی جشن های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران شرکت داشت. در چهارچوب برنامه ریزی این جشن ها ۳۵۰۰ دبستان در سرتاسر کشور با اعانه های شخصی ساخته شد و برج شهیاد آریامهر
در تهران بر پا شد. در مرحله های آغازین پروژه جشن های شاهنشاهی در ساختار
بنیادی کشور سرمایه گزاری گسترده ای انجام گرفت که می توان ساختن راه ها،
شبکه های ارتباطی از راه دور (تله کمونیکاسیون)، فرودگاه ها، پخش سراسری
برنامه های تلویزیونی ، هتل ها و جهانگردی و توریسم را نام برد.

موضوع‌های مرتبط با این موضوع...
ملکه پهلوی

بهداشت و درمان

• جمعیت خیریه فرح پهلوی: جمعیت خیریه فرح پهلوی سازمان غیر انتفاعی است که در سال ۱۳۳۲ بنیاد شد. ریاست عالیه این جمعیت با شهبانو <strong class="selflink">فرح پهلوی
  می‌باشد. جمعیت خیریه فرح پهلوی در دو بخش فعالیت دارد؛ بخش بهداشت و
  تغذیه و بخش آموزش و پرورش حرفه ای کودکان. فعالیت های جمعیت خیریه فرح
  پهلوی دربهداشت و تغذیه کودکان در ایجاد شیر خوارگاه ها و مهد کودک ها می
  باشند. فعالیت های جمعیت در آموزش و پرورش دست در دست اصل ششم انقلاب شاه و مردم و سپاه دانش
  به آموزش و پرورش کودکان، نو جوانان، و جوانان کشور می پردازد که شامل
  شبانه روزی ها، اردوگاه های نیاوران و شهسوار، کانون کارکنان جوان،
  آموزشگاه های حرفه ای ، آموزشکاه های کودکیاری ، دادن بورس تحصیلی است.
• بنگاه حمایت مادران و نوزادان: بنگاه از سال ۱۳۳۸
  به گسترش فعالیت های خود به سبب نیازهای روز افزون خانواده های کم در آمد
  می کوشید. ریاست عالیه این بنگاه را فرح پهلوی بر عهده داشت. از آغاز انقلاب شاه و مردم
  تا پایان دهه نخستین آن اقدامات دیگری در زمینه های مختلف پزشکی و درمانی
  و بهداشتی اجتماعی و نیز آموزشی و تربیتی داشته که همه آنها بطور رایگان
  در راه حفظ مادران و نوزادن قرار می‌گرفت. بنگاه حمایت مادران و نوزادان از سال ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳
  گام های بلندی در پشتیبانی از مادران و نوزادان برداشت که ایجاد زایشگاهای
  مدرن و رایگان در شهرهای دور دست و روستاها ی دور و نزدیک و هم چنین ایجاد
  آموزشگاه‌های مامایی و آموزشگاه‌های بهیاری است.

• انجمن ملی حمایت کودکان:انجمن در سال ۱۳۳۱ در ایران بنیان نهاده شد و ریاست عالیه آن با <strong class="selflink">فرح پهلوی
  بود. هدف این انجمن آموزش کادر فنی مورد نیاز سازمانهای بهداشتی و تربیت
  افراد دانش آموخته و کار آزموده برای خدمت در سازمانهای ویژه آموزش کودکان
  است. فعالیت های این انجمن در سه بخش بود: آموزش، تغذیه کودکان و بخش ویژه
  برای نگهداری و آموزش کودکان عقب مانده.

• کنگره پزشکی ایران: کنگره زیر نظر بنیاد پهلوی در سال ۱۳۳۱
  بنیان نهاده شد تا درباره امراض و بیماری های بومی کشور به پژوهش و مشاوره
  علمی به پردازد و راه حل هایی برای مبارزه اساسی و عملی با این بیماری ها
  پیدا کند. این کمیته همه ساله در رامسر به ریاست عالیه فرح پهلوی بر گزار
  می‌شد. هر سال بین ده تا بیست نفر از استادها و متخصصین خارجی در کنگره
  پزشکی ایران شرکت می‌جستند و با ایراد سخنرانی‌های گوناگون علمی و بیان
  تجربه‌ها و پژوهش‌های شخصی کنگره را در جریان آخرین پیشرفت‌های جهان پزشکی
  قرار می‌دادند. کنگره پزشکی ایران مقام شایانی در جوامع پزشکی بین المللی
  باز کرده بود.

• جمعیت کمک به جذامیان: ریاست عالیه جمعیت کمک به جذامیان را <strong class="selflink">فرح پهلوی،
  در چهار چوب مسئولیت های وی به عنوان ملکه ایران پذیرفت. جمعیت کمک به
  جذامیان فعالیت های گوناگونی در زمینه پزشکی و درمان و رفاه جذامیان بر
  عهده داشت و جمعیت کمک به جذامیان سال ها توسط دکتر عبدالحسین راجی که در
  سال ۱۲۸۱ زاده شد و در تاریخ ۱۳۵۱ در گذشت اداره می شد. . این جمعیت بهکده راجی را بنیان کرد.

• بنیاد ایرانی بهداشت جهانی: بنیاد بهداشت جهانی در سال ۱۳۴۸
  چهل و هشت بنیان گذارده شد و ریاست عالیه آن با فرح پهلوی می باشد. هدف
  های این بنیاد کمک به سازمان های بهداشتی و تحقیقاتی موجود است: بررسی و
  برگزیدن پروژه های بهداشتی و هم آهنگی آن با اقدامات دولت و سازمان جهانی
  بهداشت در ژنو و سایر سازمان های بهداشتی بین المللی؛ جلب پشتیبانی معنوی
  و مادی سازمان ها، کمپانی ها ی خصوصی، بازرگانی و صنعتی و افراد ایرانی و
  خارجی؛ بررسی سختی ها و بیماری ها ی ناشی از صنعتی شدن کشور برای جلب کمک
  های گوناگون از سازمان های دولتی و خصوصی و آخرین هدف بر گزیدن سازمان های
  معتبر برای اجرای پروژه های مورد نیاز و پرداخت هزینه ها و سرپرستی انجام
  آن.

• جمعیت حمایت آسیب‌دیدگان از سوختگی: جمعیت حمایت آسیب دیدگان از سوختگی در سال ۱۳۴۴
  برای حمایت و تامین نیازمندی های بهداشتی و درمانی کسانی که بر اثر سوانح
  سوختگی آسیب می بینند بنیان شد. ریاست عالیه این جمعیت با فرح پهلوی می
  باشد. جمعیت در زمینه های پیشگیری، درمان، پژوهش فعالیت دارد. جمعیت حمایت
  آسیب دیدگان از سوختگی از آغاز بنیان همه کوشش خود را در راه ساختن
  بیمارستان مجهزی نمود که این بیمارستان از سال ۱۳۵۱ آماده بهره برداری شد. جمعیت حمایت آسیب دیدگان از سوختگی شمار بسیاری پروژه های پژوهشی ، آموزشی و درمانی را برنامه ریزی کرده است.
  

• جمعیت ملی مبارزه با سرطان: جمعیت ملی مبارزه با سرطان در فروردین سال ۱۳۴۶
  بنیان شد. جمعیت ملی مبارزه با سرطان برای ایجاد و گسترش مرکز های تشخیص ،
  درمان و شیمی درمانی کسانی که به بیماری چنگال دچار شده اند فعالیت می
  کند. هم چنین در ایجاد آسایشگاه های ویژه بیماران سرطانی و آموزش همگانی،
  تخصصی و فنی در چهار چوب اساس نامه جمعیت فعالیت دارد.

• جمعیت طرفداران مرکز طبی کودکان:به ریاست عالیه <strong class="selflink">فرح پهلوی در سال ۱۳۴۰
  بنیان شد. سازمان این جمعیت از شورای عالی، هیات مدیره و بازرس عالی تشکیل
  می شود. عضوهای شورای عالی این جمعیت بنیان گذاران و مسولین امور بهداشتی
  و آموزشی کشور می باشند. وزیر بهداری، وزیر آموزش و پرورش، رییس دانشگاه تهران
  و رییس دانشکده پزشکی دانشگاه تهران عضو شورای عالی هستند. هیات مدیره پنج
  نفری جمعیت برگزیده از جانب شورای عالی برای دو سال می باشد. فرح پهلوی
  بازرس عالی را برای درازای یک سال منصوب می کند. هدف این جمعیت ساختن و
  اداره مرکز طبی کودکان در تهران بود. جمعیت طرفداران مرکز طبی کودکان هزینه ساخت بیمارستان و تمامی تجهیزات بخش های گوناگون آن را پرداخت.

دیگر سازمان های زیر ریاست فرح پهلوی از این قرار می باشند: سازمان ملی انتقال خون ایران، جمعیت بهزیستی ایران (اکنون سازمان بهزیستی)، انستیتو پاستور

فرهنگ و هنر

• سازمان ملی فولکلور ایران: سازمان فولکلور ملی ایران در خرداد ماه ۱۳۴۶ برای گردهم آوری، گسترش، پراکندن و پخش ترانه ها، لباس ها، سازهای موسیقی محلی، و ضبط و یادداشت آهنگ های بومی و رقص
  های محلی ایران در تهران گشایش یافت. این سازمان از دانشسرای هنر و
  هنرستان رقص های ملی و محلی تشکیل می شود. دانش آموختگان دانشسرای هنری به
  استخدام وزارت آموزش و پرورش در می آمدند تا در دبستان ها و روستاها به
  دانش آموزان سرود و موسیقی محلی بیاموزند. فارغ التحصیلان هنرستان رقص های
  ملی و محلی سازمان فولکلور ایران برنامه های بیشماری از رقص های محلی
  ایران را در تالار رودکی
  و تالار های دیگر تهران و شهرستان ها اجرا کردند و هر ساله در پادگان های
  سر تا سر کشور برای سربازان، درجه داران و افسران و خانواده آنان ،
  هنرمندان گروه های آذربایجانی ، گیلانی، مازندرانی، کردی، و آسوری برنامه
  های گوناکون خود را اجرا نمودند.

• تالار رودکی: ۳ آبان ۱۳۴۶ محمد رضا شاه پهلوی
  و فرح پهلوی تالار رودکی را گشودند. این تالار برای اجرای کنسرت های
  موسیقی ایرانی و اروپایی به ابتکار فرح پهلوی بنا شد. در کنار کنسرت های
  هنرمندان ایرانی، ویولونیست ها ، پیانیست ها و رهبران ارکستر نامی جهان
  چون هنریک شرینگ، کلادیو آرائو  در تالار رودکی کنسرت دادند. موریس بژاربا همکاری هنرمندان ایرانی رقصی را طراحی کرد که در تخت جمشید در جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران به اجرا در آمد. رهبر نامی کنسرت هربرت فون کارایان ارکستر مجلسی اشتوتگارت و برلین فیلارموبنک  و دیگر گروه های اپرا و باله و ارکستر مجلسی و هم چنین نابغه پانتومیم ماسل مارسو در تالار رودکی برنامه اجرا کردند.

• کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان: در دی ماه سال ۱۳۴۴
  بنیان شد. ایجاد کانون در راستای فراگیر کردن کتاب خوانی بین کودکان و
  نوجوانان و به دنبال چاره اندیشی برای پرکردن هنگام فراغت گروه نوجوانان
  ایران و فراهم آوردن آموزش و سرگرمی برای آنها بود. کانون پرورش زیر نظر
  هیات امنا ، هیات مدیره و مدیر عامل اداره می شد. کتابخانه های کانون برای
  کودکان و نو جوانان ایجاد شد تا بتوانند میزان آگاهی و دانش خود را
  بیازمایند و نوآوری های خود را آزمایش کنند. این کتابخانه ها برای بالا
  بردن آگاهی نوجوانان ایران در بخش های گوناگون برنامه ریزی شده بود.
  برنامه هایی به کوشش کانون برای پرورش استعداد های کودکان و نو جوانان
  همانند داستان سرایی، آشنایی به کتاب های نوین چاپ شده، آشنایی با شخصیت
  های علمی و هنری و تاریخی ایران و جهان، آشنایی با سرزمین ها، قوم ها، ملت
  ها، و نژادها، نمایش فیلم، برنامه های گفتگو و انتقاد در زمینه های
  گوناگون و در باره کتاب های کتابخانه، مسابقه های هوش و آمادگی ذهن،
  مشاعره، شطرنج، برگزاری نمایشگاه های گوناگون، بازدید های گروهی، آموزش
  نقاشی، آموزش موسیقی و گروه کر بچه ها وآموزش فیلم سازی گسترش داده شد.
  تاتر دیگر بخشی از کانون بود که برنامه های فشرده و گسترده ای را پایه
  ریزی کرد تا نمایش هایی توسط کودکان برای کودکان به روی سن به رود. چاپ
  کتاب، سینما، برگزاری فستیوال فیلم کودکان و نو جوانان، پژوهش های فرهنگی
  و هنری، و ساخت آرشیو فیلم از دیگر فعالیت های کانون بودند.

• انجمن ملی روابط فرهنگی :انجمن روابط فرهنگی در سال ۱۳۴۵
  بنیان شد. هدف این انجمن ایجاد پیوند فرهنگی و هنری در میان ملت ها و نیز
  شناساندن فرهنگ و هنر جهانی است. برنامه های انجمن در گسترش و آشناسازی
  فرهنگ و هنر ایران در خارج از کشور و فراهم نمودن راه های گوناگون برای
  آشنا ساختن مردم ایران با فرهنگ و هنر دیگر ملت ها می باشد. انجمن روابط
  فرهنگی با دعوت از هنرمندان و نویسندگان پر آوازه خارجی به ایران و دادن
  بورس های مطالعاتی و فرستادن هنرمندان ایرانی برای نمایشگاه های هنری و
  اجرای برنامه موسیقی سنتی ایران به کشورهای خارجی فعالیت دارد.

• بنیاد فرهنگ ایران: بنیاد فرهنگ ایران در مهر ماه ۱۳۴۳
  برای پاس، گسترش، و پیشبرد زبان فارسی این میراث گرانبهای فرهنگ ایران
  بنیان شد. بنیاد فرهنگ ایران درنوشت و چاپ فرهنگ نامه ها و واژه نامه های
  فارسی، پژوهش و بررسی در دستور زبان فارسی، برگردان و چاپ آثار پژوهشی در
  باره فرهنگ ایران به زبان های دیگر و زبان فارسی نوشته شده باشد، گردآوری
  سند ها و منبع ها برای بررسی و پژوهش در زبان و فرهنگ فارسی، پیشبرد و
  یاری به نگارش و چاپ هر گونه نوشتار و یا خودآموزی که آموختن زبان فارسی
  روان را برای ایرانیان و خارجی ها ساده کند. یاری در بنیان کتاب خانه های
  همگانی و برانگیزاندن و پیشبردن زبانشناسان به پژوهش و بررسی در بهبود و
  درستی خط فارسی برای ساده کردن خواندن و به یاد سپردن واژه ها کوشش می کند.

• سازمان جشن هنر شیراز: برای سازمان دادن به جشن هنر شیراز در سال ۱۳۴۶
  با۳۳ نفر عضوهیات امنا و۵ عضوهیات مدیره وکمیته های تاتر، موسیقی، سینما و
  نمایشگاه ها و دفاتر پروژه های فنی ، مالی، و پذیرایی و روابط عمومی آغاز
  به کار کرد. این سازمان تهیه و تدارک برنامه های فستیوال نمایشی و موسیقی
  جشن هنر شیراز، انجام سایر فعالیت های هنری برای عرصه کردن هنر در جنب جشن
  هنر شیراز و برقراری پیوند ها و همکاری با سازمان های جهانی هنری و تبادل
  برنامه های هنری برای جشن هنر شیراز را بر عهده داشت.

• تئاتر شهر: تهران بزرگ‌ترین مجموعه نمایش تاتر ایران است. پروژه ساختن مجموعه تاتر شهر برای اجرای تاتر در سال ۱۳۴۷ تصویب شد و ساختمان تاتر شهر در تاریخ ۷ بهمن ۱۳۵۱ آماده بهره برداری شد. تاتر شهر با قطعه باغ آلبالو آنتوان چخوف به کارگردانی آربی آوانسیان گشوده شد. در آغاز تاتر شهر و اجرای تاترها زیر سرپرستی سازمان جشن هنر شیراز بود ولی پس از چندی به سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران واگذار شد.

• موسسه آسیایی دانشگاه پهلوی در سال ۱۹۲۹ در نیویورک بنیان شد. این موسسه در سال ۱۳۴۵
  به شیراز منتقل شد و در جای موزه شهرام به کار ادامه داد. این موسسه خیریه
  و وابسته به دولت می باشد. فعالیتهای این موسسه در جهت شناساندن تاریخ و
  هنر و تمدن و فرهنگ ایران و پژوهش در پیوند آن با تغییرات فرهنگ کشورهای
  آسیایی و برگزاری دوره های آموزشی ، ایران شناسی و نشست های علمی و جهانی
  ، پژوهش های باستانشناسی و چاپ دستاوردهای آن است. موسسه آسیایی دانشگاه
  پهلوی وابسته به دانشگاه پهلوی شیراز می باشد و زبر سرپرستی یک مدیر عامل
  و هیات مدیره اداره می شود.

• انجمن فیلارمونیک تهران: در سال ۱۳۴۲ بنیان شد. ارکستر فیلارمونیک تهران به ریاست پرویز محمود در آبان ماه ۱۳۳۲ بنیان شد و پس از ده سال ارکستر زیر چتر پشتیبانی انجمن فیلارمونیک تهران به ریاست عالیه <strong class="selflink">فرح پهلوی
  در آمد. این انجمن نهادی است غیر انتفاعی و همه درآمد های آن برای گسترش و
  همگانی کردن موسیقی علمی استفاده می شود. هدف انجمن، گسترش موسیقی علمی و
  ایجاد انگیزه و راهنمایی دوستداران این هنر از راه دادن کنسرت ها، نشست
  های گوش دادن به صفحه های موسیقی و برگزاری سخنرانی ها درباره جنبه های
  علمی و فنی و تاریخی و فلسفی موسیقی و بنیان کتابخانه و چاپ مجلات موسیقی
  و غیره می باشد. استفاده از برنامه های انجمن بسیار ساده و ارزان در دسترس
  دوستداران این موسیقی است.

• سازمان گفتگوی فرهنگ ها : در سال ۱۳۵۵ بنیان شد. هدف این سازمان ایجاد پیوند میان فرهنگ ها در سطح جهانی بود. نخستین سمینار این سازمان در سال ۱۳۵۷ باشرکت کشورهای اروپایی ، ژاپن و مصر در ایران برگزار شد.

دیگر سازمان های زیر ریاست عالیه فرح پهلوی : بنگاه ترجمه و نشر کتاب، انجمن شاهنشاهی فلسفه، جشنواره توس ،جشن هنرهای مردمی اصفهان

آموزش و پرورش

دانشگاه فرح پهلوی: در ۳۰ فروردین ۱۳۵۴ گشایش بافت. پیشینه این دانشگاه به سال ۱۳۴۳ بر می گردد که گشایش مدرسه عالی دختران از تصویب شورای مرکزی دانشگاه های ایران گذشت. در سال ۱۳۵۴
مدرسه عالی دختران از نظر حقوقی به یک سازمان آموزشی دولتی غیر انتفاعی
تبدیل شد و در ردیف دانشگاه های کشور در آمد و زیر ریاست عالیه فرح پهلوی
گسترش یافت . تا سال ۱۳۵۷
دانشگاه فرح پهلوی دارای چهار دانشكده علوم پايه، ادبيات و علوم انساني،
علوم مديريت و اقتصاد و هنر بود. دانشگاه فرح پهلوی بسیار مدرن و مجهز است
و دارای خوابگاه دختران، مهد کودک ، آمفي تئاترها، استخرها، رستوران ها، و
سالن ورزش مي باشد

کانون کارآموزی کشور: در سال ۱۳۳۷
به ریاست عالیه فرح پهلوی گشایش یافت. کانون کار آموزی کشور برای نگهداری
و آموزش و پرورش شهروندان مستنمند کشور و در راه پیکار با بیکاری و ولگردی
و گدایی و آماده ساختن آنها برای آغاز به پیشه ای که در کانون آموخته اند
بنیاد شد. کانون کارآموزی کشور دارای هیات مدیره است که ریاست آن با وزیر
دربار شاهنشاهی است. امور فنی و مالی کانون در دو کمیسیون فنی و مالی مورد
بررسی قرار می گیرد. در شهرستان ها مدیریت کانون را هیات مدیره محلی ،
مدیران عامل محلی و هیات نظارت محلی بر عهده دارند. ریاست هیات در شهرستان
ها بر عهده استاندار و یا فرماندار آن است.

سازمان ملی پیش آهنگی - پیش آهنگی دختران: زیر نظر سازمان ملی پیش آهنگی ایران با سرپرستی شورای عالی پیش آهنگی ایران و هیات مدیره اداره می شود. پیش آهنگی دختران در سال ۱۳۳۶
بنیان شد و آغاز به کار کرد. هدف از ایجاد این سازمان آموزش روحی و جسمی
دختران بر اساس پیشاهنگی جهانی و برتری های ملی و رشد اجتماعی بیشتر آنان
برای زندگی بهتر می باشد. فعالیت های پیش آهنگی در واحد های آموزشی و اردو
ها، جمبوری ها و خانه های پیش آهنگی انجام می گیرد.

آموزشگاه نابینایان رضا پهلوی: در سال ۱۳۴۳
گشاده شد. کلاس های این آموزشگاه برای جوانان نابینای علاقمند به موازات
سایر واحد های وزارت آموزش و پرورش که هدف آن گسترش آموزش بین جوانان و
اجرای برنامه هایی در جهت پرورش شخصیت آنهاست .آموزشگاه زیر سرپرستی هیات
مدیره و مدیر عامل و معاونین اداری و مالی و شبانه روزی است. در سال ۱۳۴۵
دختران نابینا نیز از سرتا سر کشور در این آموزشگاه پذیرفته شدند و
خوابگاه دختران و اداره سرپرستی در آموزشگاه گشوده شد. دانش آموزانی که
دبستان و دبیرستان را به پایان رسانده اند می توانستند در کلاسهای کوتاه
مدت حرفه ای شرکت کنند.

دیگر سازمان های زیر ریاست عالیه فرح پهلوی بدین قرارند: فرهنگستان
علوم ایران ،سازمان ناشنوایان ایران ، شورای عالی پژوهش‌های علمی ،شورای
عالی آموزش و پرورش ، دانشگاه فارابی

رفاه اجتماعی

• جمعیت حمایت کودکان بی سرپرست: در سال ۱۳۴۵ به ریاست عالیه <strong class="selflink">فرح پهلوی
  بنیان شد این جمعیت سرپرستی و آموزش و پرورش کودکانی را بر عهده دارد که
  یا سرپرست ندارند و یا سرپرست آنان در خور و مناسب برای پرورش کودک نیست.
  ۱۵۰ مددكار متخصص در امور كودكان بي‌ سرپرست جهت جا دادن اين گونه كودكان
  در خانواده يا پرورشگاه و سرپرستي آنان و ۳۰۰ ‌مربي كودك جهت خدمت در
  خانه‌هاي كودك تربيت شدند و همچنين ده طرح نمونه جهت نگهداري از اطفال
  بي‌سرپرست به اجرا در آمد.

• فدراسیون ورزشی کر و لال‌ها: در سال ۱۳۳۴
  در تهران بنیان شد. هدف از ایجاد آن گسترش و رواج ورزش میان کرو لال های
  ایران بر پایه مقررات و اساس فنی جهانی و نیز شرکت دادن آن ها در مسابقه
  های داخلی و خارجی بود. فدراسیون ورزشی کر و لال ها، سازمانی است مستقل و
  دارای یک تشکیلات مرکزی در تهران و هیات ورزشی کر و لال ها در هر شهرستان.
  سازمان مرکزی فدراسیون از یک هیات مدیره هفت نفری و کمیسیون های فنی و
  مسابق ها و داوری است که از پنج نفر تشکیل می شود. رییس هیات ورزشی کر و
  لال ها ی هر شهرستان بر پایه پیشنهاد فدراسیون ورزشی کر و لال های ایران و
  تایید سازمان تربیت بدنی بومی برگزیده می شود.

• شورای عالی شهرسازی: شورای عالی شهرسازی سازمانی است که در وزارت آبادانی و مسکن تشکیل شد و از سال ۱۳۴۴
  آغاز به کار نمود. این شورا تعیین اولویت طرح ها ، بررسی و تصویب آیین
  نامه های شهرسازی، و تعیین و تصویب معیارهای ساختمانی و بررسی قوانین
  شهرسازی را بر عهده دارد. هدف های اساسی شورای عالی شهرسازی برگزیدن سیاست
  همگانی شهرسازی و هماهنگ کردن برنامه های شهرسازی با برنامه های عمرانی؛
  بررسی و تصمیم گیری درباره جلوگیری از گسترش بی رویه شهر ها تا زمانی که
  طرح جامع برای آنها تهیه نشده است و تهیه نقشه جامع برای شهرهای کشور و
  اجرای طرح های نام برده برای آن شهرها. نوسازی در شهرها می بایستی به فرمی
  انجام شود که با تغییر های اقتصادی و اجتماعی حال و آینده و نیز با شرایط
  ویژه جا و مکان سازگار باشد. طرح های جامع شهرها دستاوردهای مثبتی داشت که
  در سرو سامان دادن به وضع شهرها به تدریج نمودار شد. اهمیت طرح های جامع
  شهرها بدین بود که نه تنها برای از بین بردن سختی ها و مشکلات شهری و
  چگونگی بافت ترمیم بافت قدیمی آنها چاره جویی ها و پیشنهاد های اساسی می
  شد بلکه با پیش بینی تغییرات اجتماعی، اقتصادی و جمعیتی شهرهای ایران همه
  گونه تاسیسات و تجهیزات که بتواند جواب گوی نیازهای آینده مردم این شهرها
  باشد در نظر گرفته شد.

دیگر سازمان های زیر ریاست عالیه فرح پهلوی بدین قرار هستند: شورای عالی رفاه اجتماعی، سازمان نابینایان ایرانی، شورای عالی جهانگردی

تاجگذاری

محمد رضا شاه پهلوی
در خواست تغییر در قانون اساسی را نمود که شاه حق تعیین نایب السلطنه را
داشته و سن قانونی به سلطنت رسیدن ولیعهد بیست سالگی باشد، و تا هنگامی که
ولیعهد به بیست سالگی نرسیده نایب السلطنه در راس کشور قرار داشته باشد.
در تاریخ ۱ شهریور ۱۳۴۰ تغییرات نام برده در قانون اساسی تصویب شد.

محمدرضا شاه پهلوی در این باره گفت «هنگامی که نیازهای اصلی و اساسی مردم ایران بر آورده بشوند و چهارچوب اقتصاد ایران گسترش یابد، می باید پای در راه تمدن بزرگ بگذاریم و این تغییرات در قانون اساسی راه ما را به سوی تمدن بزرگ هموار می سازد.»

در تاریخ ۴ آبان ۱۳۴۶ چهل و هشتمین سال زادروز محمد رضا پهلوی در کاخ گلستان تاج بر سر خود و همسرش فرح گذاشت. وی پس از تاجگذاری خود و فرح پهلوی، همسرش را به عنوان نیابت سلطنت منصوب کرد.

محمدرضا شاه پهلوی پیش از آغاز مراسم گذاردن تاج بر سر فرح پهلوی گفت: «از
خداوند سپاسگزارم که به من فرصت داد تا جایی که در قدرت من بود به مملکت و
ملتم خدمت کنم. ار خداوند می‌خواهم که قدرت ادامه آنچه را که تا کنون
انجام داده‌ام به من اعطا فرماید. شرف و افتخار ملت و کشورم تنها هدف
زندگی من است. من تنها یک امید دارم و آن حفظ استقلال، حاکمیت ایران و
پیشرفت مردم ایران است و برای رسیدن یه این هدف آماده‌ام تا در صورت لزوم
جان خود را فدا کنم. باشد که خداوند توانا به من فرصت دهد کشوری خوشبخت و
جامعه ای آبادان به نسل‌های بعد تحویل دهم و پسرم، ولیعهد نیز در انجام
رساندن این بار سنگین تحت توجهات باری تعالی موفق گردد.»

محمدرضا شاه پهلوی در سال ۱۳۴۶ پس از تاجگذاری خود و فرح پهلوی، همسرش را به عنوان نیابت سلطنت منصوب کرد.

در دوم آبان ماه قانون حمایت خانواده به مجلس سنا تقدیم شد.

سفرهای رسمی

فرح پهلوی همسر خود محمدرضا شاه را در دیدارهای رسمی به خارج از کشور
همراهی می کرد و هم چنین در استقبال شاهان و رییس جمهورهای دیگر کشورها که
برای دیدار رسمی به ایران می آمدند در کنار پادشاه بود.

• ۱۵ اسفند ۱۳۳۹ الیزابت دوم و همسرش پرنس فیلیپ برای دیدار رسمی وارد تهران شدند. هم چنین زوج سلطنتی از اصفهان و شیراز بازدید کردند.
• ۲۸ اردیبهشت ۱۳۴۰ شاه و فرح به دعوت رسمی پادشاه سوئد وارد اسلو شدند.
• ۱۹ مهر ۱۳۴۰ ژنرال دوگل رییس جمهور فرانسه از زوج سلطنتی در سالن تشریفات فرودگاه اورلی پاریس استقبال کرد. در این دیدار فرح پهلوی نمایشگاه هفت هزار سال هنر ایران را به همراهی آندره مالرو افتتاح کرد و سپس نخستین سنگ بنای خوابگاه دانشجویان ایرانی در کوی دانشجویان در پاریس گذارده شد.
• ۲۱ فروردین ۱۳۴۱ جان اف کندی رییس جمهور امریکا از شاه و فرح پهلوی در فرودگاه استقبال کرد.
• ۲۴ مهر ۱۳۴۲ ژنرال دوگل و همسرش به دعوت پادشاه و فرح پهلوی وارد تهران شدند و از تخت جمشید نیز دیدار کردند.
• ۲۶ شهریور ۱۳۴۳ هایله سلاسی امپراتور حبشه با استفبال محمدرضا شاه و فرح پهلوی برای دیدار رسمی وارد تهران شد.
• ۲۶ آبان۱۳۴۳ بودوئن پادشاه بلژیک همراه ملکه فابیولا با استفبال محمدرضا شاه و فرح پهلوی برای دیدار رسمی وارد تهران شدند.
• ۱۴ اردیبهشت ۱۳۴۴ آغاز سفر محمد رضا پهلوی و فرح پهلوی به آمریکای جنوبی. در این روز محمد رضا شاه و فرح پهلوی وارد برازیلیا شدند و پس از بازدید از کشورهای آمریکای جنوبی به کانادا پرواز کردند و در ۹ خرداد ۱۳۴۴ به دعوت ژنرال دوگل چهار روز میهمان وی در پاریس بودند.
• ۲ خرداد ۱۳۴۶ محمد رضا شاه پهلوی و فرح پهلوی دیدار رسمی خود را از چکسلواکی آغاز کردند.
• خرداد ۱۳۴۶ محمد رضا شاه و فرح پهلوی از آلمان غربی دیدار رسمی به عمل آوردند. در این دیدار در ۱۲ خرداد کنفدراسیون دانشجویان ایرانی در برلین غربی تظاهراتی بر پا کرد که توسط پلیس آلمان غربی به شدت سرکوب شد. یک دانشجوی آلمانی به نام بنو انه زورگ (Benno Ohnesorg) با شلیک عمدی یک گلوله توسط یک پلیس آلمان غربی کشته شد. این پلیس کارل هاینس کوراس<sup id="cite_ref-23" class="reference"> نام داشت و بعدها مشخص شد که وی برای سازمان جاسوسی جمهوری دموکراتیک آلمان شرقی جاسوسی می‌کرده است.
  
• ۱۶ تیر ۱۳۴۶ محمد رضا شاه و فرح پهلوی برای دیدار رسمی به ترکیه وارد شدند و در آنکارا مورد استقبال قرار گرفتند.
• ۲ مهر ۱۳۴۷ محمد رضا شاه و فرح پهلوی برای سفر رسمی که ۱۲ روز به درازا کشید وارد مسکو شدند.
• ۵ تیر ۱۳۴۹ زوج سلطنتی سفر رسمی اروپایی خود را با دیداری از فنلاند آغاز کردند. سپس به رومانی رفتند و چند روزی میهمان ملکه هلند بودند و پس از سفر به بلژیک به تهران باز گشتند.
• ۵ اردیبهشت ۱۳۴۸ فرح پهلوی به همراهی آندره مالرو خانهٔ ایران<sup id="cite_ref-25" class="reference">[۲۶] را در خیابان شانز الیزه افتتاح کردند.
• ۶ آبان ۱۳۴۹ دیدار دوباره محمد رضا شاه و فرح پهلوی از شوروی. در این روز بزرگترین شاه‌لولهٔ گاز جهان<sup id="cite_ref-26" class="reference">[۲۷] در آستارا بین ایران و جمهوری آذربایجان در شوروی به کار افتاد. این شاه‌ لوله قادر بود سالی ده میلیارد متر مکعب گاز به جمهوری‌های شوروی برساند.
• ۱۷ تیر ۱۳۵۰ ژرژ پمپیدو رییس جمهور فرانسه در کاخ الیزه از فرح پهلوی پذیرایی کرد.
• ۹ خرداد ۱۳۵۱ پرزیدنت ریچارد نیکسون و همسرش برای دیداری رسمی از شاه ایران وارد تهران شدند.
• ۲۶ شهریور ۱۳۵۱ فرح پهلوی به همراهی امیر عباس هویدا نخست وزیر برای دیدار رسمی با چو ان‌لای وارد چین شدند.
• ۴ امرداد ۱۳۵۲ ریچارد نیکسون رییس جمهور امریکا در واشنگتن از شاه ایران و فرح پهلوی استقبال کرد.
• ۲۸ شهریور ۱۳۵۳ نخستین سفر رسمی شاه ایران و همسرش به آسیای جنوب شرقی و اقیانوسیه آغاز شد. زوج سلطنتی از سنگاپور، استرالیا و زلاند نو دیدار کردند. این سفر پانزده روز به درازا انجامید.
• ۱ تیر ۱۳۵۳ محمدرضا شاه و فرح پهلوی مورد استقبال والری ژیسکار دستن رییس جمهور فرانسه قرار گرفتند. در این دیدار درباره همکاری برای گسترش صنایع هسته‌ای در ایران واستفاده صلح آمیز نیروی هسته‌ای به موافقت دست یافتند.
• ۱۹ بهمن ۱۳۵۳ محمد رضا شاه و فرح پهلوی برای دیدار رسمی از رئیس جمهور مصر انور سادات وارد قاهره شدند.
• ۸ اسفند ۱۳۵۴ فرح پهلوی از داکار پایتخت سنگال رسما دیدار کرد. نخستین سنگ بنای یک پالایشگاه با پشتیبانی ایران در این سفر گذاشته شد.
• ۱۲ مهر ۱۳۵۵ محمد رضا شاه و فرح پهلوی از والری ژیسکار دستن رییس جمهور فرانسه در تهران استقبال کردند.
• ۲۳ آبان ۱۳۵۶ شاه ایران و فرح پهلوی به دعوت جیمی کارتر وارد واشنگتن شدند.
• ۱۰ دی ۱۳۵۶ جیمی کارتر پرزیدنت امریکا و همسرش جشن شب ژانویه را در کنار خانواده سلطنتی در کاخ نیاوران گذرانند.
• ۱۴ شهریور ۱۳۵۷ هوآکوئو فنگ نخست وزیر چین در تهران مورد پذیرایی محمد رضا شاه و فرح پهلوی قرار گرفت.

یادمان‌های فرح پهلوی

فرح پهلوی در سرتاسر ایران موزه ها، ساختمان های ماندنی و پارک هایی
ساخت. برخی از جاهایی که به دستور فرح پهلوی ساخته شد، عبارت‌اند از:

• تئاتر شهر تهران
• موزه هنرهای معاصر تهران
• پارک شاهنشاهی
• برج شهیاد آریامهر
• پارک فرح
• پارک جمشیدیه
• ورزشگاه تختی تهران
• ساختمان کنونی مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات در منطقه نیاوران شهر تهران که در آغاز به عنوان دفتر کار فرح پهلوی ساخته شده بوده است.
• فرهنگ سرای نیاوران

کتاب های فرح پهلوی

کتاب «کهن دیارا» - خاطرات فرح پهلوی، انتشارات پارس، ۲۰۰۳