تمامي فنون کشت گل در خانه و گلخانه<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

 در خانه گلكاري كنيم:
 امروزه در منازل ، آپارتمانها ، رستورانها و موسسات مختلف ، نگهداري گل و گياه زينتي مورد توجه و خواست مردم است .اغلب در گوشه و كنار سالن ها ، اطاقها ، دفاتركار ، محلي براي نگهداري گلدان . يا گلهاي بريده در نظر گرفته ميشود . عموما گلهاي بريده را در آب قرار مي دهند و گلدانهاي زينتي را روي ميز پذيرايي ، گوشه و كنار سالنها ، اطاقها و راهروها ميگذارند و با اين تزئينات منظره جالبي به محل كار و زندگي خود ميدهند . با وجودي كه در نگهداري اين گلها دقت زياد ميشود ، معذالك بعد از چند روز يا چند هفته برگ گياهان زرد شده و گاهي خود گياه پژمرده ميشود و از بين مي رود .مطالب و آگاهي هاي اين بخش ، علاقمندان به گياهان زينتي و گلها را از نكاتي آگاه ميسازد كه دانستن آن براي سلامتي و شادابي گلهايشان ضرورت دارد . در يك تعريف اجمالي ، فن گلكاري رشته اي از علم باغباني است كه جنبه هاي عمل آوردن و پرورش گياهاني را كه بنحوي از گل ، شكل عمومي گياه و يا ميوه آنها از نظر زينتي استفاده ميشود ، مورد بحث قرار مي دهد .براي آشنايي خوانندگان با فن و هنر گلكاري ، مطالب علمي و عمومي را در دو قسمت جداگانه تحت عناوين : گلكاري عمومي و گلكاري خصوصي مورد بحث قرار مي دهيم .
 گلكاري عمومي : در اين بخش از كليات بكار بردن اصول علمي  براي تربيت و پرورش گياهان سخن گفته ميشود. اطلاعات عمومي در زمينه روشهاي كاشت و تكثير گياهان ، چگونگي و زمان كشت ، وسايل مورد نياز باغباني ، سازگاري گياه با محيط ، شناسايي شرايط لازم محيط براي كاشت گياه از قبيل : حرارت ، خاك ، هوا ، زطوبت ، مواد غذايي ، بيماريها و آفات گياهي و روش هاي كنترل و مبارزه با بيماري ها و آفات از جمله مسائلي هستند كه پرورش دهنده گل بايد از آنها مطلع باشد .
 گلكاري خصوصي : در اين بخش درباره هرگياه زينتي يا گل مورد نظر از جنبه هاي بالا بطور جداگانه بحث ميكند و بعبارت ديگر در اين قسمت روش هاي بكار بردن مباني علمي و عملي در طرز كشت و پرورش گياهان و گلهاي مشخصي را مورد بحث قرار مي دهد .
 موسسات و مراكز پرورش گل و گياه شامل سه دسته كلي ميشوند :
۱ – موسسات توليدي گل و گياه : اين موسسات هركدام به وسائل تهيه گلها و گياهان خاصي كه پرورش مي دهند مجهز هستند . براي مثال : يك موسسه فقط گل اُركيده عمل مي آورد يا موسسه اي گل ميخك تهيه مي كند .  در اين موسسات گلخانه ها داراي تجهيزات و وسعت زياد با دريچه هاي متعدد براي تهويه ميباشند . در مركز ديگري گياهان زينتي گرمسيري عمل مي آورند كه داراي گلخانه هائي با حرارت و رطوبت زيادتريست . همچنين گلخانه هائي براي پيش رس كردن پيازهاي گل ، تكثير نباتات زينتي و تهيه گل بريده از قبيل : رُز ، گلايول و ليس در اختيار دارند . اين موسسات به زمين فراوان و آب كافي براي خزانه كاري احتياج دارند . در اين مراكز كارشناسان كار آزموده و كارگران متخصص بدون مشورت مداوم با مدير موسسه كارهاي خود را انجام مي دهند .  يعني يكنفر كارگر قابل مي داند چه موقع نهال را بكارد ، چه وقت پيوند بزند ، خاك گلدانها را چه موقعي تعويض كند و آبپاشي را چه اندازه و در چه موقع انجام دهد .
 ۲ – موسسات عمومي و شهري : مثل شهرداريها كه مسئول اداره پاركهاي عمومي ، ميدانها ، درختان خيابانها و بلوارها ،ساير مكانهاي شهري و عمومي مي باشند .اين موسسات نيز بنوبه خود از امكانات ضروري براي تكثير و كاشت و داشت گياهان و درختان زينتي استفاده مي نمايند .
 ۳ – افراد علاقمند : يا به عبارت ديگر آماتورها كه در باغ ، باغچه يا محيط بسته خانه و آپارتمان خود گلها را مي كارند و نگاهداري مي كنند

موضوع‌های مرتبط با این موضوع...
قهوه‌خانه زنانه؛می‌شود؟نمی‌شود؟
5 خطاي رايج خانمهاي خانه دار
اعتراف میلیونی دزدان خانه فردوسی‌پور
«ساحل لختی‌ها» در مسیر زائران خانه خدا !!
اعتصاب در خانه
گرانترین خانه جهان درفقیرترین كشوردنیا
اسرارآمیزترین خانه ارواح
زنی که خجالت میکشید به خانه ی شوهر برود
نکات کلیدی خانه داري برای خانم ها
فروش خانه‌ای جن زده همراه با زنی که همیشه با لباس بنفش در اتاق ایستاده است!! (+عکس)

گلكاري عمومي
 الف – چگونه گياهان زينتي را در خانه پرورش دهيم ؟
امروزه عمل آوردن گلدانهاي گل در منزل يكي از بهترين سرگرميهاست . گياهان زينتي مخصوصا در فصل زمستان قسمت عمده تزئينات داخلي منزل را تشكيل ميدهند . بعلاوه پرورش نباتات در منزل براي كسانيكه باغي در اختيار ندارند و ميخواهند فعاليتهاي گلكاري داشته باشند حائز اهميت است .  حتي براي كساني هم كه باغي در اختيار دارند و علاقمند به پرورش گل هستند اين موضوع قابل توجه است . با وجودي كه منزل براي پرورش و نگهداري گلها محل مناسبي نيست ، معهذا مردم به نگهداري گل در منزل علاقمندند .  براي پرورش گياهان زينتي در منزل بايد احتياجات اصلي آنها و بهترين طرق كشت اين قبيل گياهان را بدانيم . در درجه اول بايد گياهاني را كه از نظر برگ يا گل زينتي و قابل نگهداري در منزل هستند بشناسيم و آنها را انتخاب كنيم و طرز سازگاري و تطابق آنها را با شرايط داخل منزل فرا گيريم .  در صورت امكان بايد مجموعه اي از گياهان را جمع آوري كنيم كه شرايط رشد آنها در منزل با شرايط محلي كه طبيعت زندگي مي كنند تفاوت نداشته باشد . به عنوان مثال : ميزان حرارت در منزل بايد طوري تنظيم شود كه گياه شانس زندگي كردن را داشته باشد . اكنون كه در بعضي منازل شوفاژ هست بايد انواع بخصوصي از گياهان زينتي را در منزل پرورش داد .  اگر برگ فيكوس شما مي ريزد و يا برگهاي سيكلامن زرد مي شود ، نبايد فورا آنها را دور ريخت بلكه بايد علت آنرا شناخت . براي مثال: اگر بطور مرتب آب سرد به گلدان سيكلامن بدهيم برگهايش خيلي زود زرد ميشود . با وجود اين مسلم است كه بدون دقت و كوشش شما ، هيچگونه عملي تضمين نمي شود .
عمل آوردن گياهان در گلدان مثل فن آشپزي است .  همانطوري كه براي تهيه غذاي مطبوع بايد از اصول مشخصي پيروي كرد ، در پرورش گياهان هم بايد مباني علم گلكاري را آموخت تا موفقيتي بدست آورد .<BR style="mso-special-character: line-break"><BR style="mso-special-character: line-break">

ب -  سازگاري گياهان زينتي با محيط داخلي منزل ، باغ و باغچه :
مفهوم سازگاري يا تطابق با محيط عبارت از واكنش مناسب موجود زنده نسبت به شرايط محيطي است . به عنوان مثال : دسته اي از گياهان با بعضي از شرايط محيطي از قبيل : خاك ، رطوبت ، روشنائي و خشكي هوا سازگارتر و كم توقع ترند و در قبال تغييرات آنها غالبا عكس العمل مناسب دارند .در صورتيكه ارقام ديگر حساس ترند و در صورت تغييرات زياد شرايط زيستي ، از بين ميروند . گلهائيكه پرورش دهندگان به بازار عرضه مي كنند ، بدوا از طبيعت جمع آوري شده اند و مهم آنست كه ما محيط زيست طبيعي اين گياهان را بشناسيم .  البته بسياري از گلها بتدريج خود را با محيط جديد سازگار مي كنند ولي آن كيفيت ومرغوبيت و احتمالا استفاده اي را كع با توجه به شناخت سازگاري با محيط زيست حاصل ميشود بدست نميآورند. پس در درجه اول بايد احتياجات گياهاني را كه ميخواهيم در منزل پرورش دهيم بشناسيم . پرورش دهنده بايد مطلع باشد كه گل ، سيكلامن ، بنفشه آفريقايي ، سرخس ها و آفلاندرا و گياهان خانواده آناناس كه جنگلي هستند ، محيط مرطوب لازم دارند . كاكتوس و ساير نباتات باصطلاح گوشتي ، كه بافت ضخيم داشته و بياباني هستند و در مناطق خشك و گرم و در روشنائي شديد عمل آمده اند ، بهيچ وجه امكان رويش در باغ و باغچه را ندارند ولي احتمالا اگر بخواهند در منزل آنها را نگهداري كنند ، بخصوص در فصل زمستان بايد به آنها خيلي كم آب بدهند و آنها را در محل روشن نزديك پنجره قراردهند ، هرچند دراين مورد استثناهائي وجود دارد . تفكيك گياهان رطوبت دوست و خشكي پسند بخصوص براي توليد كنندگان و گل فروشان حائز اهميت است . زيرا در گلخانه ها و مغازه هاي گل فروشي محيط مرطوب آماده است و نبايد اين دو نوع نبات باهم نگهداري شوند ( يعني گياه رطوبت دوست و گياه خشكي پسند ) چون بافتهاي انواع كاكتوس و نباتات گوشتي در محيط مرطوب نرم مي شوند و وضع طبيعي خود را از دست مي دهند . بعضي از گلها ، سايه پسندند و بعضي به تغييرات شب و روز حساسند . اگر دسته اي از گلها مثل گل داودي را كه مخصوص مناطق جنوبي هستند و در روزهاي ۱۲ ساعته گل مي كنند ، به مناطق شمالي ببرند ، كه در تابستان طول روز به ۱۶ ساعت ميرسد ، گل نميكند . مگر اينكه طول روز كوتاه شود .  به عبارت ديگر اين دسته از گياهان در اوائل مهر ، كه طول روز كوتاه ميشود گل مي كنند . در سالهاي اخير هزاران هزار گياه در اثر عدم آشنايي و مهارت مردم همچنين در اثر عدم سازگاري با محيط در منازل از بين رفته اند ولي با شناسائي گياهان مقاوم و مهارت در طرز پرورش آنها عده اي از گياهان زينتي را ميتوان در خانه نگهداشت

طرح دو نوع گلخانه : یک طرفه و دو طرفه
قدم اول تفكيك بين گلخانه اي است كه در يك محيط متناسب از لحاظ گرما ، روشنائي و رطوبت عمل آيند و محيط خشك و كم نور اطاقهاي منازل و آپارتمان ها براي آنها مناسب نيست . گياهاني كه در منزل نگهداري مي شوند بايد بتوانند با شرايط داخلي منزل سازگار شوند . ممكن است در منزل بخاري يا شوفاژ باشد و ميزان حرارت بالا و پائين برود ، دريچه ها ممكن است باز و بسته شوند يا روشنائي لازم در منزل موجود نباشد . باين ترتيب گياه با بودن شرايط نا مساعد وضع نا متعادلي پيدا مي كند و نياز به حرارت و رطوبت مناسب گلخانه را دارد . شما نمي توانيد به خاطر نگهداري گلدانهاي مناسب منزلتان را عوض كنيد ولي لا اقل مي توانيد گلدانهاي متناسب براي منزلتان بخريد . در زمستان اگر شما در يك اطاق سرد زندگي مي كنيد و هنگام شب بخاري يا شوفاژ را خاموش مي كنيد ، بايد نباتات مقاوم به سرما در اطاق داشته باشيد . در صورتيكه اطاقتان تاريك است و نور كامل آفتاب نداريد ، از گياهاني كه گل نمي كنند و فقط برگشان زينتي است ، مثل فيلودندرون استفاده كنيد . هر گياهي نيازهاي غذائي خود را از طريق ريشه و برگها تامين مي كند ، علاوه بر اين برگها بايد تنفس كنند .  بنابراين به هوا احتياج دارند . ولي از جريان شديد هوا ناراحت مي شوند . سرد و گرم شدن ناگهاني محيط ، روشنائي شديد و روشنائي كم همه عواملي هستند كه در زندگي گياه موثرند . در هواي آزاد گياهان مقاوم خود را براي اين گونه شرايط آماده كرده اند .  ولي در داخل منزل وقت بيشتري لازم است و براي اينكه احتياج گياه تامين شود بايد آنچه را كه مساعد است فراهم كنيد و آنچه مناسب نيست حذف نمائيد . گياه را نبايد يك مرتبه و غفلتا از محيط تاريك و سايه دار در روشنائي شديد آفتاب قرار داد . در اين صورت برگهاي قديمي و كهنه ميسوزند و فاسد مي شوند و برگهاي جديدي كه با موقعيت و محل جديد سازش دارند روي گياه رشد مي كنند . درباره سازش انواع گياهان و اكثر برگها كه در مقابل نور خيلي شديد قرار گرفته اند مثالهاي زيادي ميتوان آورد .  شما در فصل زمستان گلدان فيكوس و سرخس و غيره را در داخل منزل نگه ميداريد . اينها سرسبز و شاداب هستند . ولي در بهار وقتي كه درجه حرارت هوا زياد مي شود ، غفلتا آنها را در آفتاب شديد و در هواي آزاد قرار ميدهيد .  اين تغيير ناگهاني برگهاي كهنه را از بين ميبرد .
دليل اين موضوع واضخ است ، زيرا سازش برگها به روشنائي فقط در موقع رشد برگ است .  وقتيكه برگ به حد بلوغ رسيد ، يعني كامل شد ديگر سازشي وجود ندارد . در علم گياه شناسي ، اين موضوع ثابت شده است .  گياهاني را كه به هواي گلخانه عادت دارند ، نبايد غفلتا به محل تاريك و سرد و خشك اطاق ببريد . خوشبختانه توليد كنندگان گل و گل فروشيها به اين موضوع توجه دارند و گلدانها را از گلخانه گرم به گلخانه سردتري ميبرند تا انساج آنها محكم شود و باين طريق گياهان نسبتا مقاومي بدست آورند تا در موقع انتقال به منزل صدمه اي نبينند .
 عوامل مهم و موثر در رشد گياهان خانگي : محيط داخلي بافتهاي تشكيل دهنده هر گياه ، مخصوصا در قسمتهاي گل و برگ مداوم بوسيله محيط اطرافش متاثر مي شود . عوامل فيزيكي خارجي ، يعني نور ، حرارت ، رطوبت ، هوا و غيره ميزان واكنش هاي سلولي را تنظيم مي كنند . البته به شرطي كه اين عوامل بصورت متناسب و در حد قابل تحمل و مورد نياز به گياه برسند . گياهان فقط تا موقعي رشد طبيعي و معمولي دارند كه هريك از عوامل محيطي در حد متناسب و باصطلاح اُپتيممُم باقي بمانند . هر وقت، هوا ، حرارت ، نور ، رطوبت و آب و مواد غذايي از اين حد تجاوز كنند و محدوديتي در رشد طبيعي گياه ايجاد شود ، گياه حساسيتي نشان مي دهد كه نمايش دهنده رشد غير طبيعي گياه است .

.اكنون درباره بعضي عوامل مهم و موثر كه در رشد گياهان خانگي موثر هستند<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

 ۱ – نور :  گياهان براي تهيه غذا به روشنائي احتياج دارند.  نور ممكن است بوسيله اشعه مستقيم خورشيد ، يا اينكه بطور غير مشتقيم بتابد.  شدت نور غير مستقيم ممكن است كم يا زياد باشد . معمولا در گوشه هاي اطاق نور بطور غير مستقيم و بمقدار كم به گياهان ميرسد . اغلب گياهان گلدار حد اقل نصف روز نور مستقيم خورشيد را لازم دارند تا جوانه هاي گلشان رشد كند و باز شوند مثل گل شب بو . كاكتوس ها و انواع ديگر گياهان گوشتي نيز به نور مستقيم خورشيد نيازمندند.  براي اينكه رنگ زيباي كروتون تغيير نكند ، بايد آن را در نور مستقيم قرار داد . بطور كلي نور شديد آفتاب بدليل اينكه از عمل كربن گيري جلوگيري مي كند و تعريق را در گياه افزايش ميدهد زيان آور و در نتيجه رشد گياه  به تعويق مي افتد . عشقه ، فيلودندرون ، بگونياي برگي ، پيروميا و دراسنا ، كه داراي برگهاي زينتي هستند و به همين منظور هم كاشته مي شوند بايد در نور غير مستقيم خورشيد با شدت زياد قرار بگيرند .  همچنين گياهان لطيف مثل ، بنفشه آفريقايي نيز نور غير مستقيم بمقدار زياد لازم دارند . در گوشه هاي كم نور اطاق نبايد گياهان گلدار را قرار داد . گياهان برگي را اگر يك يا دو هفته براي تزئينات در محل كم نور قرار دهند ، بايد بعد از اين مدت جايشان را عوض كنند و آنها را در محل روشنتري قرار دهند  و يا اينكه بايد دو دسته گلدان آماده كرد و هر هفته جاي آنها را عوض كرد . يعني يك سري را براي دكوراسيون در محلي كه نور كم است و سري ديگري را در محل روشن قرار داد . گياهان سايه پسند يعني آنهائي كه به نور كم احتياج دارند مثل ، عبائي و بعضي از سرخس ها و فوتوس را ميتوان در نور كم يعني در گوشه هاي اطاق قرار داد .
 ۲ – هوا و حرارت :  هواي خنك به آن اندازه اي كه براي زندگي انسان ضروري است براي گياهان ضرورت ندارد.  معذالك گياه هم احتياج به هوا دارد بخصوص كه هوا اغلب همراه رطوبت است . حرارت زياد كه هواي مرطوب را از بين ميبرد باعث اكثر ناراحتي هاي گياه مي گردد . لذا تهويه براي گياهان مورد احتياج است و بهتر است پنجره ها در قسمت بالاي اطاق باشد . بايد توجه داشت كه هر اندازه گياه به سقف اطاق نزديك تر باشد بيشتر متحمل گرما و خشكي ميشود .در خانه هائي كه خيلي گرم ميشود و از بخاري براي گرما استفاده ميشود ، بهتر است گلدانها را در كف اطاق بچينند . بطور معمول حرارت اطاق در روز بايد معادل ۲۰ درجه سانتيگراد باشد و در شب ۱۵ درجه مناسب است . حرارت هاي زياد براي گياهان مضرند . اختلاف حرارت شب با روز نبايد بيشتر از ۵ درجه سانتيگراد باشد .اگر حرارت روز مثلا ۲۵ درجه باشد و در شب يخبندان شود گياه از بين مي رود .  مخصوصا گياهاني كه رطوبت دارند صدمه بيشتري خواهند ديد. معمولا گياهاني از قبيل : آويز ، كاغذي درختي ، شاه پسند درختي را در زمستان در اطاقي كه حرارت ۷ تا۱۰ درجه سانتيگراد دارد نگاهداري مي كنند .  باين ترتيب اين گياهان در زمستان استراحت مختصري مي كنند و چون حرارت كم است به آب كمتري احتياج دارند و ريشه هايشان سالم مي ماند و نمي پوسد . در بهار و تابستان بعد اين گياهان بيشتر و بهتر گل خواهند داد . گلدانهاي مركبات را كه در منزل نگهداري ميكنند ، بهتر است در تمام طول مدت زمستان در زير زمين خنكي كه حدود ۷ تا ۸ درجه سانتيگراد حرارت دارد نكهداري كنند و به آنها كم آب بدهند . باين ترتيب موقع بهار گلهايشان نمي ريزد و ميوه روي درخت ظاهر ميشود . همچنين براي مثال در اطاقهاي عير مسكوني كه بخاري يا شوفاژ ندارد و يا اينكه گرما كمتر از ۱۰ درجه سانتيگراد است ، عده كمي از گياهان كه در حال استراحت و خواب هستند بهتر و سالمتر مي مانند :  مثل عبائي ، نخل زينتي و فيكوس و غيره . حرارت هاي مناسب براي گياهان مختلف كه در منزل نگهداري مي كنند يكنواخت نيستند و باهم تفاوت دارند . مثلا ، آنتوريوم و بنفشه آفريقايي ، گرماي زيادتري نسبت به فيلودندرون لازم دارند . اصولا گياهان برگي كه مبداُ شان از مناطق گرمسيري است حرارت روز بايد بالاتر از ۲۵  درجه سانتيگراد و در شب در حدود ۲۰ درجه باشد . اطاقهاي ما اغلب در زمستان براي نگهداري گلدانهاي گل مناسب نيستند .  زيرا زياد گرم ميشوند . زيان اين گرما از سرما زيادتر است .  بهتر است گياهان گل دار را مثل ، سيكلامن يا ميخك را در اطاق نسبتا خنك نگهداري كنند . باين ترتيب دوام گل زيادتر ميشود . در اطاقهائيكه اغلب درزهاي پنجره باز هستندو محكم بسته نمي شوند ، گلدانهائيكه نزديك پنجره قرار گرفته اند در شب هاي زمستان صدمه مي بينند . بهمين دليل بايد گلدانها را در شب از كنار پنجره ها دور كرد و يا بوسيله پرده يا كركره گلدانها را از سرما محفوظ داشت . حتي الامكان بايد سعي كرد كه گياهان در تماس با سرما نباشند . اگر گياه سرما ديد و برگهايش خشن و سفت شد بايد آنرا با آب سرد شست تا بتدريج بحالت اوليه برگردد .ولي نبايد گياه را نزديك بخاري قرار داد . با وجود اين ممكن است گياهي كه سرما ديده دوباره بحالت اولي برنگردد .  ولي شما كوشش خود را كرده ايد .
 ۳ – رطوبت :  رطوبت هوا مثل نور و حرارت مورد احتياج گياه است.  البته فراهم كردن رطوبت در اطاق كار مشكلي است .  اكثر گياهان بغير از كاكتوس ها و گياهان باصطلاح گوشتي در هواي گرم و خشك ناراحت ميشوند . گاز بخاري ، هواي اطاق را خشك مي كند . نبايد انتظار داشت كه در اطاق رطوبتي معادل گلخانه تهيه كنيم با اين وجود با وسائلي ميتوان تا حدي رطوبت را تامين كرد . مثلا با گذاشتن كوزه هاي گلي روي رادياتور شوفاژ و قرار دادن ظرفي محتوي تورب يا خزه بين گلدانها بشزطي كه دائما مرطوب باشد . بايد بخاطر داشت كه براي گياهان گرمسيري رطوبت بهتر از حرارت زياد است .  رطوبت دادن به برگ گياهان خيلي موثراست براي اين كار مي توان در يك روز گرم تمام گلدانها را از اطاق خارج كرد و با يك دستگاه آب پخش كن برگها را شستشو داد يا در منزل اگر روي مبلها را با پلاستيك بپوشانند ميتوانند بهمان ترتيب با تلمبه هاي دستي روي برگها را خيس كنند . ممكن است گلدان گل را داخل گلدان بزرگتري قرار دهند و ميان جدار دو گلدان را با تورب يا خزه مرطوب پر كنند و مجددا در فواصلي تورب يا خزه را مرطوب نمايند ، يا اينكه يك طشت آهني كه شش گلدان يا بيشتر در آن جا مي گيرد تهيه كرده و گلدانها را در آن بچينند ، بين گلدانها را با خزه يا تورب مرطوب پر كنند و دائما تورب يا خزه را مرطوب نگهدارند . طريق ساده تر اينكه روي خاك هر گلداني تورب يا خزه مرطوب قرار دهند.  اگر هده اي از گلدانها بطور مجتمع در گوشه اي قرار گيرند رطوبتشان بهتر حفظ ميشود . گلدانهاي رطوبت دوست مثل ، سيكلامن و بنفشه آفريقايي يا آزاله را در موقعي كه حمام ميرويد در آنجا بگذاريد .گلدانهاي مذكور را در تمام مدت شب از حمام بيرون نياوريد به اين وسيله گلها شاداب خواهند شد . بعضي از گياهان در شرايط خشكي هوا ميتوانند زندگي كنند و حتي بهتر رشد مي كنند مانند : عبائي ، سانسوريا و سجافي . بطور كلي گياهان را نبايد نزديك شوفاژ ، بخاري يا مقابل دهانه كولر و در و پنجره هاي باز قرار داد . گياهاني را كه رطوبت زياد لازم دارند در محفظه شيشه اي بنام تراريوم طبق شكل شماره يك مي كارند . از اين وسيله علاوه بر نگهداري گياهان گرمسيري بغير از كاكتوس ها و ساير گياهان گوشتي ميتوان براي تكثير گياهان ديگر استفاده كرد . همانطوريكه گفته شد گياهان رطوبت دوست را مستقيما در تراريوم مي كارند . 
تراريوم : تراريوم ، از يك جعبه چوبي با لبه اي به ارتفاع ۱۵ سانتيمتر تشكيل شده است . در بالاي اين جعبه قطعه اي شيشه نصب مي كنند كه بوسيله نوار چسب بهم متصل شده اند و يك شيشه متحرك در روي آن قرار مي دهند . اين شيشه براي تهويه گياهان داخل جعبه بكار مي رود  و هر وقت رطوبت داخل تراريوم ، زياد شود شيشه بالائي را برمي دارند تا رطوبت تقليل يابد .  ته جعبه ۲ – ۳ سانتيمتر شن درشت يا تيله خرده مي ريزند .روي شن يك ورقه نازك زغال خرد شده و روي زغال خرده ها را مخلوطي از سه پنجم تورب و دو پنجم ماسه پر مي كنند ( ماسه شسته بدون خاك ) .  البته اين مخلوط را قبل مرطوب كرده و روي آن خزه مرطوب پهن مي كنند . در تراريوم گلهائي نظير : كروتون – مارنتا – حسن يوسف – عَشَقه و انواع سرخسهاي پا كوتاه و بنفشه آفريقايي را مي كارند .علاوه بر تراريوم ، در منزلهاي جديد اغلب پاسيو موجود است كه در آنجا هم گياهان رطوبت دوست را مي كارند . بيشتر اوقات چون ارتفاع پاسيو ، زياد است و حرارت بطرف بالاي آن مي رود هم محيط پاسيو خشك مي گردد ، هم رطوبت محيطي كم ميشود و هم حرارت نزديك خاك كم است . در اين مورد يعني در موقع كاشت گياهان در پاسيو ، ممكن است شيشه هاي سقف را دوجداره كرد و يا پلاستيكي بالاي گياهان كشيد و يا اينكه با شيلنگ رطوبت محيطي را بيشتر كرد يعني روزي يكمرتبه در صبح روي برگهاي گياهان را مرطوب نمود

<BR style="mso-special-character: line-break"><?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /> 

 

روش كاشتن گل :
 در هر كشوري كاشتن گل و پرورش آن بنوعي مخصوص صورت مي گيرد و هر باغبان يا كارشناس فني سليقه مخصوصي بكار مي برد . اين تفاوت روشها بستگي به منظور گلكار يا وسايلي را كه در اختيار آنهاست دارد . هيچيك از عوامل مانند انتخاب خاك مناسب موثر در پرورش گل نيست . ولي همين عامل در مناطق مختلف غالبا متغير است .چنانكه انگليسيها براي گلدانهائيكه در آن به پرورش انواع سرخس مي پردازند ، خاكي مخلوط از پوسيده سبزه و چمن و خاك رسي و شني بكار مي برند . در حالي كه بلژيكيها براي همين نبات خاك برگ حاصله از پوسيده برگهاي بلوط را مصرف مينمايند .كه اولي جزء خاكهاي سنگين و دومي از خاكهاي سبك است . 
گلكاري به دو روش كلي انجام ميشود :يكي در هواي آزاد . و ديگري در گلدان يا ظروف مختلف .
طبيعي ترين و آسان ترين روش گلكاري ، طريقه اولي است . زيرا نباتاتي كه در هواي آزاد كاشته ميشوند گلهائي ميباشند كه بحالت وحشي و صحرائي وجود داشته و بدست بشر به باغات منتقل و تربيت شده اند و مواظبت فراواني لازم ندارند . بر عكس نباتاتي كه در گلدان يا ظروف ديگر كاشته ميشوند ، لازمه پرورش آنها دقت زياد و شناسائي به احوال و روش نگاهداري آنهاست . چون محوطه گلدان محدود است و خاكهائي كه در گلدان ريخته ميشود پس از مدتي بلا اثر ميگردد .  بايد مواظب خاك و نمو ريشه هاي نبات بود و بموقع لزوم گلدان يا خاك را عوض كرد ولي امروز روش دوم مخصوصا در گلكاري تجارتي متداول تر و مورد عمل تر است .  زيرا براي فروش و نقل و انتقال گلهاي كاشته شده در گلدان ، حاضر بوده و خطر از بين رفتن آنهم به مراتب كمتر است .  بعنوان مثال : تهيه و فروش اقسام گل سرخ يا ميخك هاي آمريكايي – نخل ها و غيره . بين گلكاري تجارتي و آنچه راكه كارشناسان فن بطور خصوصي براي خود انجام مي دهند تفاوت فراوانست . زيرا در گلكاري تجارتي منظور بدست آوردن مقدار زياد براي عرضه در بازار و ارضاء ميل مشتريان است در صورتيكه در گلكاري خصوصي ، خوبي نوع ، زيبائي گل و آنچه مورد توجه و پسند كارشناس است منظور نظر مي باشد . و براي اين كار و بدست آوردن گلهاي عالي بايد از خاكهاي سبك كه داراي مواد غذايي فراوان است استفاده كرده ضمنا براي پرورش آنها از شاسي يا گلخانه كمك گرفت .
 بدست آوردن جورهاي جديد گل : امروزه در فن گلكاري ، بدست آوردن جورهاي تازه ، رُل مهمي را بازي مي كند . بعضي نباتات به آساني و خود بخود جور جديدي را بوجود مي آورند . خواه از نظر بزرگي بوته مانند: جعفري فرنگي و خواه از لحاظ رنگ آميزي گل مانند : داودي هندي . يا از نظر پر پَري كه عموما نتيجه تبديل پرچم به گلبرگ است مانند : گل سرخ و گل كامليا .  ولي بعضي اقسام نباتات بندرت ممكن است جور جديدي را خود بخود بوجود آورند . در مواردي كه خود نبات جور جديدي را بوجود مي آورد ، گلكار بايد با دقت آنها را انتخاب و جدا نمايد . به اين معني كه تخم آنها را گرفته و در محل مخصوصي دور از اقسام قديمي بكارد ،كه از آنها غالبا نباتات جديد و كاملا قابل توجه و كم و بيش قوي بدست مي آيد . كارشناسان انتخاب جورهاي جديد از هر قسم را مداومت مي دهند تا از بين آنها يك جور كاملا متمايز و مورد توجه كه تا كنون در دسترس نبوده بدست آورند و يكي از صفاتي را كه بيشتر گلبازان دوست دارند ، درشتي قابل توجه گلهاست .  كارشناسان اين فن در سال هاي اخير موفق به كشف هورمون هائيكه سبب بزرگي گلها ميشوند شده اند و براي عاشقان گل در دسترس عموم گذاشته شده كه با مصرف آنها ميتوان نتايج قابل ملاحظه بدست آورد .
گلهاي پُرپَر و نيمه پُرپَر :  گاهي در اثر تعييراتي كه در عوامل پرورش گلها داده ميشود ، مثل مصرف خاكهاي قوي ، بدست آمده و بيشتر اوقات طبيعت با تغيير پرچم گلهاي ساده به گلبرگ توليد مينمايد . هروقت يك قسمت از پرچمها تبديل به گلبرگ شود ، گل نيمه پُرپَر و اگر تمام پرچمها تبديل به گلبرگ شد ، گل پُرپَر كامل درست ميشود . طبيعي است كه هرچه تعداد پرچمهاي گل بيشتر باشد گل آن پُرپَرتر مي گردد ( مانند گل سرخ – كامليا- گل بگونياي تكمه دار و غيره ) . اگر گل فاقد پرچم باشد يا اگر مادگي گل در گلبرگ ها پوشيده شده و به آساني گرد پرچم به آن نرسد گل باردار نمي شود . در گلهاي كم پَر كه گَردِ پرچم به آساني در اثر عوامل طبيعي مانند باد يا حشرات بروي مادگي مي نشيند ، بزودي باردار شده و گلبرگ ها پلاسيده ، گل از بين ميرود . ولي در گلهاي پُرپَر يا نيمه پُرپَر كه عمل گشنگيري بواسطه نبودن پرچم صورت نمي گيرد ، دوام بيشتر شده و مدتي لطافت خود را نگه ميدارد . بعضي گلها بجاي آنكه پرچمشان تبديل به گلبرگ شده و به اين طريق پُرپَر گردند ، جام گل دوتا شده و يكي در ديگري جا مي گيرد ( مانند گل پامچال باغي يا خرزهره هندي يا ياس خوشه اي ) يا آنكه كاسه گل تبديل بجام شده و همان شكل و رنگ را بخود مي گيرد ( مانند : گل استكاني پُرپَر).
 تكثير گياهان زينتي : آسان ترین راه برای داشتن گیاه در منزل خرید آن از گل فروشیها و مراکز پرورش گیاهان میباشد . با این ترتیب همیشه حق انتخاب داشته میتوان بهترین و سالم ترین آنها را تهیه نمود .   لیکن اگر خود اقدام به ازدیاد و پرورش گیاهانی که در منزل دارید بنمائید ، با صرف مبلغ ناچیزی بابت گلدان و احتمالا خاک می توانید تعداد فراوانی گل و گیاه از انواع گوناگون تولید کرده حتی به دوستان خود نیز هدیه نمائید . برایز تکثیر گیاهان مختلف از روشهای متنوعی استفاده می شود که بطور اختصار ضمن معرفی هرگیاه در متن کتاب ، ذکری نیز از مناسب ترین روشهای تکثیر بعمل خواهد آمد . از آنجا که نام بردن یک طریق به تنهائی نمی تواند راهنمای مناسبی برای خوانندگان باشد در این مقدمه روشهای مذکور به کمک تصاویر و توضیحات مفصل تر تشریح می گردند تا خوانندگانی که آشنائی کمتری با این امور دارند بتوانند براحتی اقدام به ازدیاد و پرورش گیاهان بنمایند . 
الف – تکثیر از راه کاشتن بذر یا تکثیر جنسی : انواعی از گیاهان آپارتمانی و بسیاری از گلهای باغچه از راه کاشتن بذر تکثیر می شوند . برای این منظور ابتداء باید بذر یا تخم سالم در اختیار داشت . فروشگاههای لوازم کشاورزی انواع زیادی از تخم گلهای ایرانی و خارجی را در اختیار دارند که با خرید یک پاکت کوچک از آن بذرها میتوانید دهها گل و گیاه بدست آورید .
در این خصوص ذکر چند مورد ضروری است :
 مراحل مختلف کشت و تکثير از طريق بذر : ابتدا خاک را کاملا صاف میکنیم سپس بذر را میکاریم ، آنگاه روی آنرا با اسپری آب می پاشیم و سپس ورقه نایلونی روی آن میکشیم . پس از سبز شدن خاک را مرطوب کرده نشاء ها را درآورده در گلدان جداگانه ای میکاریم .
 1 – بذری انتخاب نمائید که بر روی پاکت آن تاریخ مصرف درج گردیده و یا اطمینان داشته باشید که کهنه نیست . زیرا به مرور زمان قوه نامیه بذر از دست رفته پس از کاشت نتیجه مطلوب حاصل نمی گردد .
2 – چنانچه بذر را بصورت باز خریداری میکنید ، توجه داشته باشید که امکان آلودگی آن به بیماریهای قارچی زیاد می باشد .  لذا بهتر است از نوعی استفاده کنید که قبلا توسط قارچ کش های مناسب ضدعفونی گردیده باشد .
3 – اگر خود بذرگیری می کنید در نظر داشته باشید بذر پاره ای از گلهای خارجی از نوع دورگه و پرورش یافته می باشند که با بذر گیری مجدد ( بدون تلقیح مصنوعی ) گلهای جدید ، ریزتر و نامرغوب تر خواهند بود . بر روی پاکت این گونه محصولات معمولا علامت F1  یا F1 Hybrid مشاهده  میشود که بمعنی نسل اول دو رگه میباشد .مناسب ترین ترکیب خاک برای بذرپاشی عبارت است از سه قسمت مساوی خاک باغچه ، ماسه ، و پیت . برای این کار لازم است جعبه ای که کف آن منافذی برای خروج آب دارد انتخاب نموده با لایه  نازکی سنگ ریزه سطح تحتانی جعبه را بپوشانند . بر روی سنگ ریزه ها خاک مورد نظر را اضافه کرده آنرا خوب بخیسانند .
بذر را چنانچه ریز باشد بطور یکنواخت بر سطح خاک پاشیده و اگر درشت است بفواصل 5 سانتیمتر از یکدیگر در خاک فرو نموده توسط لایه نازکی از همان خاک روی بذرها را بپوشانند ( در مورد بذرهائیکه خیلی ریز هستند نیازی به پوشش خاک نیست ) .  بعد از بذرپاشی روی جعبه یک فطعه شیشه بگذارند تا خاک مرطوب و دم کرده باقی بماند .  سپس روی شیشه یک صفحه روزنامه گذاشته جعبه را در جای نسبتا گرمی (24 درجه سانتیگراد برای گیاهان گرمسیری ) قرار دهند تا سبز شدن سریع تر صورت پذیرد و با ظاهر شدن جوانه ها روزنامه را برداشته جعبه را برابر نور اما بدور از تابش مستقیم آفتاب قرار دهند . چنانچه گیاهان سایه دوست باشند جعبه را همچنان بدور از آفتاب نگه دارند .  در غیر این صورت پس از اینکه جوانه ها کمی رشد کرده برگهای اصلی آنها ظاهر شد روزانه مدتی آنها را برابر آفتاب قرار داده رفته رفته بر مدت آن بیافزایند . زمانیکه نشاء ها چهار یا شش برگه شدند، بدون آسیب زدن به ریشه نشاء ها را به باغچه یا گلدان منتقل نموده آبیاری نمایند . برای اینکه هنگام جدا کردن نشاء ریشه ها قطع نشوند ، بهتر است خاک جعبه را قبلا خوب خیس کنند .  بذر کلیه گیاهان یکسان نمی باشد. لذا کاشتن بعضی انواع احتیاج به انجام برخی کارهای مقدماتی دارد . بعنوان مثال، پاره ای دانه ها را که پوسته ضخیمی دارند لازم است قبل از کاشت مدت 24 ساعت در آب خیساند و یا آن دسته از گلها که بذر یا تخم آنها ( گل نخود ) پوسته ای سخت دارد را بهتر است قبلا توسط چاقوئی تیز ( بدون آسیب زدن به قسمت داخلی ) شکاف داد تا آب به آسانی وارد آن شده عمل نمو ساده تر صورت پذیرد و گیاهانیکه دانه های درشت و سخت شبیه گردو دارند را میتوان با ضربه ملایم چکش ترک داده آنگاه کاشت . بذر گیاهان نواحی مرتفع و سرد یا آن دسته از گیاهانیکه زمستان را میتوانند خارج از منزل و بدون پوشش بگذرانند احتیاج به سپری کردن یکدوره هوای سرد دارند . بذر را با مقداری ماسه و خاک پیت مرطوب مخلوط کرده در یک سینی کم عمق به مدت دو تا چهار ماه در معرض سرمای زمستان قرار می دهند تا بدین وسیله بذر دوره خواب زمستانی را آنطور که در طبیعت میگذراند سپری کرده سپس اقدام به کشت آن مینمایند . چنانچه عمل یخ زدگی در این مدت بصورت متناوب صورت گیرد نتیجه مطلوب تری حاصل خواهد شد . برای کوتاه کردن مدت میتوان بذر را بهمان صورت مدت کمتری ( برحسب نوع گیاه ) یعنی چند هفته در یخچال یا فریزر قرار داد .
 ب – تکثیر نباتی یا غیرجنسی : ازدیاد بسیاری از گیاهان از طریق کاشتن بذر مشکل و گاه غیر ممکن است .  لذا روشهای دیگری وجود دارد که به مجموعه آنها تکثیرنباتی گفته میشود .  معمولی ترین این روشها جدا کردن قسمتی از ساقه ، برگ و یا ریشه و کاشتن آن در خاک است . همچون تکثیر از راه کاشتن بذر ، در این طریقه هم ابتدا باید ، حرارت و رطوبت کافی در نظر گرفته شود سپس قلمه را در خاکی که از مخلوطی به نسبتهای مساوی ، خاک باغچه ، پیت و ماسه نرم ( بدون کود) تشکیل شده قرار داد . از آنجا که قلمه یا قطعه کاشته شده فاقد ریشه است جذب آب در آن بخوبی صورت نگرفته در نتیجه باید دقت شود تا بیش از حد عمل تبخیر در آن صورت نگیرد . <BR style="mso-special-character: line-break"><BR style="mso-special-character: line-break">

 

اگر شما یک گلدان در آپارتمان یا باغچه‌ای کوچک در حیاط منزلتان دارید می‌توانید از باغبانی لذت ببرید.
برای‌ این‌که به‌طور اصولی باغبانی را بیاموزید به کمی اطلاعات اولیه نیاز دارید که در این‌ بخش ما به‌طور ساده به آن می‌پردازیم:
● تقسیمات گلکاری
گیاهان را برحسب نوع استفاده به چند دسته و گروه می‌توان تقسیم کرد:
▪ گیاهان زینتی هوای آزاد
این گیاهان باید دورهٔ گل‌دهی طولانی داشته و با حداقل هزینه امکان تکثیر و تولید وسیع آنها وجود داشته باشد مانند اطلسی، جعفری

▪ گل‌های شاخه بریده
گل‌های شاخه بریده باید پس از جدا شدن از پایه مادری بتوانند مدت زیادی در شرایط مصنوعی به سر برده و شادابی و طراوت خود را حفظ کنند. ضمناً دارای دم‌گل قوی و نسبتاً بلندی باشند مانند آماریلیس و دم‌گل آنها منفرد بوده و هر جام بر روی یک دم‌گل منفرد قرار داشته باشد. هم‌چنین دارای گل آذین منفرد بوده و در هر گل آذین فقط یک گل وجود داشته باشد، در صورتی‌که دارای گل آذین منفرد نباشد باید بتوان آن را به وسیلهٔ غنچه‌گیری به‌صورت گل آذین منفرد در آورد مانند داوودی. هم‌چنین این گل‌ها باید دارای تنوع رنگ و فرم باشند.

● گیاهان آپارتمانی
این گیاهان ابتدا در داخل گلخانه پرورش می‌یابند و سپس در منزل مورد استفاده قرار می‌گیرند. این گیاهان در هر سیکل رویشی فقط یک‌بار گل داده و از نظر شکل ظاهری و رنگ فرم گل‌ها زیبا و عامه‌پسند هستند مانند سیکلامن، نگونسار، سینرر، گوشی (کیفی) لاله، سنبل، کلوکسینیا برخی از گیاهان آپارتمانی به خاطر زینتی بودن برگ‌هایشان قابل توجه هستند و گل‌های چندانی ندارند. برگ‌های زینتی این گیاهان زیبائی خاصی به آنها می‌دهند. مثل دیفن‌باخیا، انواع سرخس‌ها، انواع فیکوس‌ها، کروتن (کرچک هندی)، سانسوریا

● گلدان
گلدان‌ها انواع مختلفی دارند که آنها را از نظر جنس و اندازه می‌توان بررسی نمود. از نظر جنس گلدان‌ها به انواع سفالی، پلاستیکی، فیبری، پیتی، فلزی و پلاستیک کاشت تقسیم می‌گردند. از نظر اندازه می‌توان به استکانی ۵ الی ۷ سانتی‌متری، نشائی ۱۰ الی ۱۲ سانتی‌متری، فرنگی ۱۴ الی ۱۵ سانتی‌متری، خیاری ۱۷ الی ۲۰ سانتی‌متری، لب‌شتری ۲۲ الی ۳۰ سانتی‌متری اشاره کرد.
▪ گلدان سفالی
این گلدان، ارزان‌قیمت و رایج است. گلدان سفالی از خاک رس تهیه می‌شود و تهویه در آن به خوبی صورت می‌گیرد. اما در گلدان‌های سفالی لعاب‌دار تهویه به خوبی انجام نمی‌پذیرد. این گلدان‌های سفالی وزن زیادی داشته و شکننده می‌باشند. اگر شما این نوع گلدان را انتخاب نمودید توجه کنید که بعد از مدتی آبیاری خلل و فرج آن مسدود شده و تجمع مواد سمی در دیوارهٔ آن زیاد می‌شود که برای ریشه گیاه مضر است. برای رفع این مشکل گلدان را به مدت یک روز در آب قرار دهید.